در این نشست که امروز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ در غرفه بانک کشاورزی در نمایشگاه دام و طیور (محل دائمی نمایشگاه بین‌المللی تهران) برگزار شد، محمدرضا پویافرد عضو هیئت‌مدیره بانک کشاورزی، علیرضا کردلو مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، مجید موافق‌قدیری رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران و رضا مبصری دبیر انجمن زنجیره گوشت مرغ، چالش‌های نقدینگی و راهکارهای عملیاتی برای تأمین مالی زنجیره تولید در دوره گذار از ارز ترجیحی به ابزارهای نوین را تشریح و تبیین کردند.
بر اساس این گزارش، در ابتدای نشست، محمدرضا پویافرد با ارائه داده‌های عملیاتی از چرخه تأمین نهاده‌ها، تأکید کرد: حذف ارز ترجیحی و تغییرات ناشی از آن، شکاف معناداری میان «نیاز واقعی تولیدکننده» و «توان مالی قابل دسترس» ایجاد کرده و همین موضوع، موضوع حرکت به سمت ابزارهای نوین تأمین مالی را به یک ضرورت جدی در نظام بانکی تبدیل کرده است.
وی در مقایسه وضعیت پیش و پس از تغییر نرخ ارز، گفت: پیش از تغییر نرخ ارز، گردش مالی سامانه بازارگاه حدود ۳۹۷ هزار میلیارد تومان بود که با ۳۲ هزار خریدار و ۲۵ میلیون تن حجم خرید، تصویری از پایداری نسبی بازار ارائه می‌کرد؛ اما پس از تغییر نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان، گردش مالی در چرخه‌های دوماهه به ۷۸۰ هزار میلیارد تومان رسید که بیانگر افزایش فشار تقاضا و نیاز شدید بازار به منابع مالی است.
عضو هیئت‌مدیره بانک کشاورزی با اشاره به هم‌زمانی این تغییرات با مقاطع پرریسک (از جمله تقاضای فصلی و بازار شب عید و ماه مبارک رمضان)، افزود: در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت‌های قانونی و مصوبات جدید بانک کشاورزی برای به‌کارگیری ابزارهای نوین مالی، مسیر عبور از گلوگاه‌ها را هموار کرد.
پویافرد همچنین به اقدامات بانک کشاورزی برای تقویت تأمین مالی زنجیره‌ای اشاره کرد و گفت: این بانک پیش از این نیز توسعه زیرساخت‌های نوین و پیشرو را در دستور کار داشته و با وقوع تغییرات ارزی، تمرکز بر تسهیل تبدیل ضمانت‌نامه‌های بانکی به ارز برای واردکنندگان و توزیع‌کنندگان افزایش یافت.
وی اعلام کرد که در نتیجه این اقدامات و با همکاری بانک مرکزی، از طریق سازوکار «نوی‌پو» تاکنون ۳۸۰ میلیون دلار ارز برای واردات نهاده‌های دامی مورد نیاز کشور تأمین شده است؛ اقدامی که به گفته وی، نقش مهمی در تداوم تولید و کاهش ریسک اختلال در زنجیره دام و طیور داشته است.
پویافرد در جمع‌بندی اظهارات خود، بر استمرار همکاری میان بانک، واردکنندگان و تولیدکنندگان از مسیر ابزارهای نوین تأمین مالی به‌عنوان راهکار پایدار حمایت از تولید و تقویت امنیت غذایی تأکید کرد.
در ادامه این نشست، علیرضا کردلو با مرور تجربیات عملیاتی پس از تغییر ساختاری نظام ارزی در دی‌ماه سال گذشته، گفت: حذف ارز ترجیحی، ضرورت بازنگری در ابزارهای مالی را دوچندان کرد و اگر نقش هوشمندانه بانک عامل بخش کشاورزی و ابزارهای نوین مدیریت زنجیره تأمین نبود، عبور از این مقطع می‌توانست به گسست در زنجیره تولید منجر شود.
مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نقش بانک کشاورزی در تأمین مالی بخش کشاورزی و صنایع وابسته، تصریح کرد: تجربه استفاده از ابزارهایی مانند «نوی‌پو» نشان داده است که ابزارهای زنجیره‌ای می‌توانند در تأمین مالی واردات نهاده‌ها نقش‌آفرین باشند. با این حال، برای افزایش اثربخشی آن‌ها باید ارتباط میان ابزار اعتباری و فرایند تأمین ارز از ابتدای زنجیره به‌درستی طراحی شود.
کردلو ادامه داد: توسعه ابزارهای متناسب با شرایط جدید اقتصادی و پیوند مؤثر میان تأمین مالی و تأمین ارز، می‌تواند به پایداری فعالیت بنگاه‌ها و تأمین نیازهای زنجیره دام و طیور کمک کند.
وی همچنین یکی از پیامدهای مثبت این دوره را شفاف‌تر شدن فضای کسب‌وکار دانست و گفت: مطالبه فعالان از «نرخ ارزی رانتی» به سمت «ابزارهای مالی و بانکی معتبر» تغییر کرده است؛ تغییری که به معنای حرکت به سمت بازار واقعی و رقابت مبتنی بر توان مالی است.
مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان، بر لزوم همکاری نزدیک‌تر بانک مرکزی برای نهایی‌سازی جزئیات فنی ابزارهای تأمین مالی تأکید کرد تا تأمین مالی زنجیره‌ای، از یک واکنش مقطعی به یک زیرساخت دائمی در اقتصاد کشاورزی تبدیل شود.
در بخش دیگری از نشست، مجید موافق‌قدیری با اشاره به فشار سنگین نقدینگی بر تولیدکنندگان پس از جهش قیمت نهاده‌ها، گفت: با تغییرات ناشی از حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، قیمت نهاده‌ها از حدود ۱۱ هزار تومان به بیش از ۶۰ هزار تومان افزایش یافت و این جهش، نیاز تولیدکننده به ریال و سرمایه در گردش را به‌طور بی‌سابقه‌ای بالا برده است.
وی ضمن قدردانی از همراهی بانک کشاورزی و اشاره به شناخت تخصصی مدیران ارشد این بانک از مسائل بخش کشاورزی، افزود: با وجود تلاش‌های بانک کشاورزی، ظرفیت بانک‌ها محدود است و برای جبران شکاف ایجاد شده، همراهی گسترده‌تر شبکه بانکی و نقش فعال‌تر بانک مرکزی ضروری است.
رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران همچنین با تأکید بر پیش‌بینی‌پذیری تصمیمات اقتصادی، گفت: تصمیمات باید بلندمدت و مستمر باشد تا تولیدکننده بتواند ریسک سرمایه‌گذاری را مدیریت کند.
در ادامه، رضا مبصری با بیان اینکه تأمین مالی سنتی در آینده نزدیک پاسخ‌گوی نیازهای صنعت طیور نخواهد بود، گفت: ابزارهای مالی باید متناسب با پیچیدگی‌های زنجیره تولید طراحی شوند و در چارچوب‌های محدود و ایستا باقی نمانند.
دبیر انجمن زنجیره گوشت مرغ، سه ویژگی را برای ابزارهای اعتباری تعهدی از جمله «نوی‌پو» ضروری دانست و بر «قابلیت انتقال اعتبار در طول زنجیره تأمین» به‌گونه‌ای که تولیدکننده بتواند اعتبار خود را به حلقه‌های دیگر مانند کارخانه خوراک، تأمین‌کننده واکسن یا فروشنده جوجه منتقل کند، به عنوان نخستین ویژگی این ابزارها تأکید کرد.
وی «قابلیت تقسیم‌پذیری برای استفاده در معاملات خرد و پرداخت‌های جاری» و همچنین «قابلیت نقدشوندگی برای پوشش هزینه‌های جاری مانند حمل‌ونقل و دستمزد» را از دیگر ویژگی‌های ضروری برای این ابزارها دانست.
مبصری همچنین یکی از ریشه‌های مطالبه سودهای بالا از سوی تأمین‌کنندگان را عدم قطعیت نرخ ارز دانست و تأکید کرد: صنعت به ابزارهایی نیاز دارد که ریسک نوسانات ارزی را با تثبیت نرخ ارز در زمان صدور ابزار و یا با پوشش اختلاف نرخ تا زمان پرداخت، مدیریت کند.