در شرایطی که تأمین برق پایدار به یکی از مهمترین چالش‌های صنایع بزرگ کشور تبدیل شده است، فولاد سنگان با تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های انتقال و توزیع برق، افزایش تاب‌آوری شبکه داخلی و حرکت به سمت تولید انرژی پاک، مجموعه‌ای از پروژه‌های راهبردی را در دستور کار خود قرار داده است. احداث پنج پست یوتیلیتی، اجرای پست ۳۳ به ۲۰کیلوولت، راه‌اندازی مرکز دیسپاچینگ و برنامه‌ریزی برای احداث نیروگاه بادی ۲۰۰مگاواتی؛ بخشی از اقدامات این مجموعه برای مدیریت هوشمند انرژی و تأمین برق پایدار در افق پیش‌رو به شمار می‌رود.
در همین رابطه سیداسد اسدزاده بیرجندی مدیر پروژه‌های برق و نیروگاه‌های فولاد سنگان در حاشیه بیستمین سمپوزیوم فولاد اصفهان با تشریح آخرین وضعیت پروژه‌های این حوزه اظهار کرد: رویکرد اصلی فولاد سنگان در تعریف و اجرای پروژه‌های برق، تأمین پایدار انرژی، بهینه‌سازی مصرف و اصلاح زیرساخت‌های شبکه برق است. در همین راستا مجموعه‌ای از طرح‌های توسعه‌ای و اصلاحی با هدف افزایش استقلال عملیاتی و کاهش آسیب‌پذیری شبکه برق شرکت در حال اجراست.
وی با اشاره به اجرای پروژه احداث پنج پست یوتیلیتی افزود: این پست‌ها با هدف تأمین برق مصرف‌کننده‌های جنبی و داخلی مجموعه طراحی شده‌اند و در حال حاضر مراحل پایانی اجرا را پشت سر می‌گذارند. این پروژه با سرمایه‌گذاری حدود ۱۸۰میلیارد تومان؛ به پیشرفت فیزیکی حدود ۸۵ تا ۹۰درصد رسیده است.
اسدزاده همچنین از اجرای پروژه احداث پست ۳۳ به ۲۰کیلوولت به عنوان یکی دیگر از اقدامات مهم فولاد سنگان برای تقویت شبکه برق داخلی نام برد و گفت: این پروژه با هدف تکمیل مدار و خطوط هوایی ۲۰کیلوولت داخل سایت و کاهش وابستگی به خطوط توزیع خارج از مجموعه در دست اجراست. با بهره‌برداری از این زیرساخت، امکان تغذیه شبکه از دو مسیر فراهم شده است و پایداری تأمین برق مجموعه به شکل قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.
به گفته وی، سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده برای احداث این پست حدود ۱۵۰میلیارد تومان است و با وجود آغاز عملیات اجرایی آن طی یکی دو ماه اخیر؛ بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اجرایی انجام شده است.
هوشمندسازی مدیریت انرژی با سرمایه‌گذاری ۹۰۰هزار یورویی
مدیر پروژه‌های برق و نیروگاه‌های فولاد سنگان در ادامه سخنان خود هوشمندسازی مدیریت مصرف را یکی از محورهای اساسی برنامه‌های این شرکت دانست و با اشاره به اجرای پروژه DCS یا مرکز دیسپاچینگ تصریح کرد: یکی از پیش‌نیازهای اصلی اصلاح و بهینه‌سازی مصرف انرژی؛ دسترسی به اطلاعات دقیق و مستمر از وضعیت مصرف‌کننده‌هاست. بر همین اساس پروژه احداث مرکز دیسپاچینگ در فولاد سنگان اجرا شد تا امکان پایش مستمر اطلاعات مصرف‌کننده‌های برق در سراسر سایت فراهم شود.
وی در ادامه افزود: این سامانه علاوه بر جمع‌آوری و تحلیل داده‌های مصرف؛ امکان کنترل و پایش پایداری شبکه را نیز فراهم کرده است. به این ترتیب می‌توان با بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت اپراتورهای مستقر در پست‌های برق، مدیریت منابع انرژی و نیروی انسانی را به شکل متمرکز و کارآمدتری انجام داد.
اسدزاده با تأکید بر نقش داده‌های دقیق در شناسایی نقاط ضعف شبکه اظهار کرد: یکی از مسائل مهم در صنایع؛ وجود هارمونیک‌های الکتریکی به ویژه در مصرف‌کننده‌های موتوری است. این پدیده می‌تواند موجب افزایش تلفات، ایجاد مشکلات توان راکتیو، افزایش هزینه‌های برق و استهلاک تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی شود.
وی ادامه داد: اطلاعاتی که از طریق مرکز دیسپاچینگ جمع‌آوری می‌شود؛ نقاط دارای هارمونیک شدید و بخش‌های نیازمند اصلاح را مشخص می‌کند. در ادامه می‌توان با استفاده از فیلترهای هارمونیکی، اصلاح شبکه و نصب بانک‌های خازنی؛؛ این مشکلات را تا حد زیادی برطرف کرد. این اقدامات علاوه بر بهبود کیفیت توان و کاهش هزینه‌های انرژی؛ در کاهش استهلاک تجهیزات و افزایش عمر مفید ماشین‌آلات نیز مؤثر خواهد بود.
به گفته اسدزاده، برای اجرای پروژه مرکز دیسپاچینگ فولاد سنگان حدود ۹۰۰هزار یورو سرمایه‌گذاری شده و این پروژه به اتمام رسیده است.
نیروگاه بادی ۲۰۰مگاواتی؛ گام بلند فولاد سنگان در توسعه انرژی پاک
اسدزاده در بخش دیگری از این گفت‌وگو، توسعه ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر را از برنامه‌های مهم فولاد سنگان برای تأمین برق آینده عنوان کرد و گفت: پروژه احداث نیروگاه بادی ۲۰۰مگاواتی فولاد سنگان پس از تکمیل مطالعات مقدماتی و طی مراحل اخذ مجوزهای موردنیاز؛ وارد مرحله آماده‌سازی اسناد مناقصه و انتخاب پیمانکار شده است.
وی افزود: در این مسیر مجوزها و هماهنگی‌های لازم از مراجع ذیربط از جمله توانیر، شرکت برق منطقه‌ای خراسان و سازمان جهاد کشاورزی، در زمینه اتصال به شبکه، تأمین زمین و سایر الزامات پروژه پیگیری و انجام شده است.
مدیر پروژه‌های برق و نیروگاه‌های فولاد سنگان با اشاره به آماده‌سازی اسناد مناقصه در قالب‌های مختلف EPC و EPCF خاطرنشان کرد: فرایند فراخوان و ارزیابی شرکت‌های متقاضی همکاری نیز انجام شده و بر اساس سوابق و توانمندی پیمانکاران، فهرست کوتاهی از شرکت‌های واجد شرایط تهیه شده است تا مراحل بعدی انتخاب پیمانکار با دقت بیشتری دنبال شود.
وی میزان سرمایه‌گذاری‌های پیش‌بینی‌شده برای احداث این نیروگاه را حدود ۲۴۰میلیون یورو اعلام کرد و افزود: این پروژه در مرحله مناقصه و انتخاب پیمانکار قرار دارد و می‌تواند نقش مهمی در تنوع‌بخشی به سبد تأمین انرژی و توسعه استفاده از منابع تجدیدپذیر در فولاد سنگان ایفا کند.
تونل انرژی و اتصال به پست ۴۰۰ کیلوولت نشتیفان؛ زیرساخت تأمین برق پروژه‌های آینده
اسدزاده با اشاره به برنامه‌های فولاد سنگان برای تأمین برق موردنیاز طرح‌های توسعه‌ای در سال‌های آینده نیز گفت: یکی از محورهای مهم برنامه‌ریزی ما، استفاده حداکثری از ظرفیت پست ۴۰۰ کیلوولت نشتیفان است. در همین راستا مطالعات فنی و اسناد مناقصه مربوط به تأمین حداکثر دیماند قابل دریافت از این پست آماده شده است تا زیرساخت‌های موردنیاز برای توسعه‌های آتی شرکت فراهم شود.
وی افزود: در همین چارچوب احداث تونل انرژی و شبکه کابلی موردنیاز برای انتقال برق نیز در برنامه قرار گرفته است. این پروژه با سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده نزدیک به ۹میلیون یورو، از طرح‌های بزرگ زیرساختی فولاد سنگان محسوب می‌شود و اسناد مناقصه آن آماده شده است تا فرایند انتخاب پیمانکار انجام شود.
پایش مستمر مصرف؛ مبنای کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری
مدیر پروژه‌های برق و نیروگاه‌های فولاد سنگان در جمع‌بندی اقدامات این مجموعه در حوزه مدیریت انرژی تأکید کرد: نمی‌توان بدون شناخت دقیق از وضعیت مصرف، انتظار اصلاح و بهینه‌سازی مؤثر داشت. بنابراین اجرای مرکز دیسپاچینگ این امکان را فراهم کرده است که اطلاعات مستمر و قابل اتکایی از وضعیت شبکه و مصرف‌کننده‌های مجموعه در اختیار داشته باشیم و بر اساس آن نقاط ضعف را شناسایی و اقدامات اصلاحی را هدفمند اجرا کنیم.
وی خاطرنشان کرد: کنترل هارمونیک‌ها، اصلاح ضریب توان، کاهش توان راکتیو، بهبود کیفیت برق و جلوگیری از استهلاک زودهنگام تجهیزات؛ از جمله نتایج مورد انتظار این رویکرد است که در نهایت به کاهش هزینه‌های انرژی و افزایش بهره‌وری عملیاتی منجر خواهد شد.
بر اساس برنامه‌های اعلام شده؛ شرکت فولاد سنگان با اجرای پروژه‌های توسعه شبکه داخلی، احداث پست‌های جدید، هوشمندسازی مدیریت مصرف، توسعه نیروگاه بادی و ایجاد زیرساخت انتقال برق از پست ۴۰۰ کیلوولت نشتیفان، به دنبال ایجاد شبکه‌ای پایدارتر، هوشمندتر و متناسب با نیازهای توسعه‌ای آینده خود است؛ مسیری که در کنار کاهش وابستگی به منابع بیرونی تأمین برق، می‌تواند زمینه‌ساز مدیریت بهینه انرژی و افزایش تاب‌آوری این مجموعه بزرگ صنعتی در برابر محدودیت‌های برق باشد.