توسعه الگوهای نوین همکاری در صنعت بانکداری و بازتعریف روابط میان بانک‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه فناوری و خدمات مالی، محور اصلی نشست تخصصی «هم‌بانکی» (Co-Banking) در دوازدهمین رویداد تراکنش ایران بود. در این نشست، محمد ربیع‌زاده، عضو هیئت‌مدیره هلدینگ ارتباط فردا، و مهدی باستان، استاد دانشگاه صنعتی شریف و مدیرعامل این هلدینگ، با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های سنتی تعامل میان بازیگران صنعت مالی، بر حرکت به سمت اتحادهای راهبردی به‌عنوان مسیری برای افزایش بهره‌وری، ارتقای تجربه مشتری و خلق ارزش افزوده تأکید کردند.
محمد ربیع‌زاده با تشریح الزامات شکل‌گیری هم‌بانکی، بازنگری در زنجیره ارزش خدمات بانکی را نقطه آغاز این تحول دانست و اظهار کرد: سازمان‌ها باید با ارزیابی دقیق توانمندی‌ها و شایستگی‌های خود، مشخص کنند کدام فعالیت‌ها ارزش راهبردی بیشتری دارند و در چه بخش‌هایی می‌توان از ظرفیت بازیگران تخصصی و مکمل بهره گرفت. به گفته وی، قرار نیست تمام اجزای زنجیره ارزش الزاماً در اختیار یک سازمان باشد؛ بلکه حفظ قابلیت‌های کلیدی در کنار استفاده هدفمند از توانمندی‌های بیرونی، می‌تواند زمینه ارتقای عملکرد و توسعه خدمات را فراهم کند.
وی با تمایز قائل شدن میان خرید خدمت و اتحاد راهبردی توضیح داد که در الگوهای سنتی، همکاری عمدتاً به قرارداد و دریافت خدمات مشخص محدود می‌شود، در حالی که اتحاد راهبردی بر منافع مشترک، درک متقابل از اهداف و هم‌راستایی بلندمدت استوار است. بر این اساس، موفقیت همکاری‌ها تنها با اجرای تعهدات قراردادی سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان هم‌افزایی و ارزشی که طرفین در کنار یکدیگر ایجاد می‌کنند نیز اهمیت دارد.
عضو هیئت‌مدیره هلدینگ ارتباط فردا همچنین با اشاره به ظرفیت همکاری بانک‌ها با بازیگران تخصصی حوزه خدمات مالی، به‌ویژه در زمینه تسهیلات‌دهی، خاطرنشان کرد که ترکیب توانمندی‌های بانک‌ها و شرکت‌های فناوری می‌تواند به بهبود تجربه مشتریان، افزایش توان عملیاتی و ارتقای بازدهی منجر شود؛ مشروط بر آنکه تقسیم نقش‌ها بر مبنای قابلیت‌های واقعی هر طرف انجام گیرد.
در ادامه این نشست، مهدی باستان نیز با تأکید بر نقش تعیین‌کننده حکمرانی در پایداری اتحادهای راهبردی، تصریح کرد که پیش از آغاز همکاری، باید ارزش افزوده حضور هر یک از طرفین، حدود مسئولیت‌ها، اختیارات و سازوکارهای تصمیم‌گیری مشترک به‌روشنی مشخص شود. به اعتقاد وی، هرچه ساختار همکاری شفاف‌تر و نقش بازیگران دقیق‌تر تعریف شود، امکان مدیریت تعارض‌ها، هماهنگی فعالیت‌ها و دستیابی به اهداف مشترک افزایش می‌یابد.
مدیرعامل هلدینگ ارتباط فردا با بیان اینکه حکمرانی اتحادهای راهبردی فراتر از نظارت بر قراردادها و کنترل تعهدات است، افزود: چنین همکاری‌هایی به چارچوبی نیاز دارند که روابط میان طرفین را سامان دهد، استمرار تعامل را تضمین کند و امکان تصمیم‌گیری مؤثر را در مسیر تحقق اهداف مشترک فراهم آورد. از این منظر، انتخاب شریک مناسب تنها به برخورداری از توان فنی یا ارائه خدمات محدود نمی‌شود، بلکه میزان مکمل بودن قابلیت‌ها و مزیتی که از همکاری مشترک حاصل می‌شود نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
باستان همچنین ظرفیت همکاری بانک‌ها با شرکت‌های فعال در حوزه‌هایی مانند اعتبارسنجی و بهبود تجربه مشتری را قابل توجه دانست و تأکید کرد که تعامل هدفمند میان بازیگران صنعت مالی می‌تواند به شکل‌گیری ایده‌ها و خدماتی منجر شود که توسعه آنها به‌صورت مستقل برای هر سازمان دشوارتر است. در این چارچوب، هم‌بانکی زمانی به الگویی اثربخش تبدیل می‌شود که نتیجه همکاری، ارزشی فراتر از مجموع توانمندی‌های منفرد طرفین ایجاد کند.
دیدگاه‌های مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد که توسعه هم‌بانکی، بیش از آنکه به معنای واگذاری خدمات یا تقسیم فعالیت‌های بانکی باشد، مستلزم تغییر در نگرش سازمان‌ها به همکاری و رقابت است. در شرایطی که پیچیدگی نیازهای مشتریان و سرعت تحولات فناوری، توسعه همه قابلیت‌ها در داخل یک سازمان را دشوارتر می‌کند، توانایی شناسایی شرکای مناسب و ایجاد پیوندهای راهبردی می‌تواند به یکی از عوامل تعیین‌کننده مزیت رقابتی در صنعت بانکداری تبدیل شود.
بر این اساس، انتخاب شرکای مکمل، تعریف منافع مشترک، هم‌راستایی اهداف و استقرار سازوکارهای کارآمد حکمرانی، مؤلفه‌هایی هستند که می‌توانند همکاری‌های مقطعی را به اتحادهایی پایدار و ارزش‌آفرین تبدیل کنند. طرح این رویکرد در دوازدهمین رویداد تراکنش ایران نیز بر اهمیت بازآرایی روابط میان بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی تأکید دارد؛ مسیری که در صورت اجرای صحیح، می‌تواند زمینه‌ساز نوآوری بیشتر، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش بهره‌وری در زنجیره ارزش صنعت بانکداری باشد.