سیدعلی امامی با اشاره به وضعیت لجستیک کشور، گفت: در حوزه حملونقل و صادرات، چهار بخش اصلی شامل حملونقل دریایی، جادهای، ریلی و هوایی نقشآفرین هستند که هر یک با چالشها و ظرفیتهای خاص خود مواجهاند.
او با بیان اینکه حدود ۷۳ درصد صادرات کشور از طریق دریا انجام میشود، افزود: بخش عمده جابهجایی کالاهای صادراتی از مسیر دریایی صورت میگیرد و سایر شیوههای حملونقل سهم کمتری در این حوزه دارند.
امامی با پرداختن به حملونقل از مسیر هوایی، تصریح کرد: این بخش بیشتر برای صادرات کالاهای کمحجم اما با ارزش بالا از جمله محصولات دارویی، خاویار و سایر کالاهای ویژه مورد استفاده قرار میگیرد.
او همچنین با اشاره به نقش حملونقل جادهای در صادرات محصولات کشاورزی، گفت: بخش قابل توجهی از صادرات میوه، ترهبار و خشکبار از طریق جاده انجام میشود. در مقابل، صادرات محصولات پتروشیمی و معدنی بیشتر از مسیر دریایی صورت میگیرد.
این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران درباره وضعیت حملونقل ریلی، بیان کرد: راهآهن در گذشته نیز در تجارت کشور حضور داشت، اما در سالهای اخیر نقش آن پررنگتر شده است. بخش عمده حمل ریلی به محصولات معدنی از جمله مس، روی و کنسانتره و … اختصاص دارد.
امامی مهمترین چالشهای پیش روی توسعه حملونقل ریلی را کمبود زیرساختها، فرسودگی خطوط ریلی، کمبود لکوموتیو و واگن، هزینههای بالای حمل و همچنین محدودیتهای ناشی از تفاهمنامههای بینالمللی عنوان کرد.
او درباره مشکلات حملونقل جادهای، گفت: معطلیهای طولانی، افزایش هزینهها و زمان حمل کالا از مهمترین موانع این بخش به شمار میرود که در نهایت هزینه صادرات را افزایش داده و قدرت رقابتپذیری صادرکنندگان ایرانی را کاهش میدهد.
امامی با اشاره به راهکارهای بهبود وضعیت لجستیک کشور، افزود: در حوزه حملونقل توافقهایی برای کوتاهتر شدن مسیرها و کاهش محدودیتهای ترانزیتی انجام شده است، اما همچنان بخشی از مشکلات به ساختار سنتی حملونقل بازمیگردد.
مدیر کل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، رانندهمحور بودن نظام حملونقل به جای شرکتمحور بودن را یکی از چالشهای اصلی حملونقل جادهای دانست و افزود: در گرجستان، فرایندها بهصورت الکترونیکی انجام میشود و تبادل اسناد بدون معطلی صورت میگیرد. بدون تردید توسعه اسناد الکترونیکی، یکپارچهسازی دادهها میان دستگاههای مرتبط، ارتقای سامانههای گمرکی و حرکت به سمت هوشمندسازی فرایندهای حملونقل میتواند نقش مهمی در کاهش هزینهها، افزایش سرعت صادرات و ارتقای جایگاه ایران در تجارت بینالمللی ایفا کند.