محمدرضا کریمی مدیرکل صنایع معدنی وزارت صمت و عضو هیئت مدیره شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران با اشاره به انواع عناصر راهبردی و حیاتی در دل معادن گفت: در سال ۱۴۰۴، برای نخستین بار، لیستی از حدود ۳۰ تا ۴۰ محصول را تحت عنوان «عناصر راهبردی و حیاتی» تهیه و به صورت رسمی اعلام کردیم؛ این اقدام، رویکردی جدید در شناسایی و اولویتبندی منابع معدنی کشور است که میتواند نقشی کلیدی در تحقق اهداف بلندمدت اقتصادی و صنعتی ایفا کند.
مدیرکل صنایع معدنی، با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به این عناصر راهبردی، توضیح داد: این عناصر معدنی، ستون فقرات بسیاری از صنایع پیشرفته امروزی، از جمله صنایع الکترونیک، انرژیهای نو، صنایع دفاعی، خودروسازی و پزشکی را تشکیل میدهند. وابستگی بسیاری از کشورها به واردات این مواد اولیه، اهمیت استراتژیک آنها را دوچندان کرده است.
وی افزود: هدف ما از این شناسایی، تنها ثبت آماری نبوده، بلکه در نظر گرفتن این عناصر در فرایند تولیدات داخلی، توسعه صنایع پایین دستی و کاهش وابستگی به واردات است. این امر به طور مستقیم بر توانمندیهای فناورانه و اقتصادی کشور تأثیرگذار خواهد بود.
کریمی بر لزوم بهرهگیری از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و استفاده از نوآوری در استخراج و فرآوری این عناصر تأکید کرد و گفت: عناصر راهبردی، به ویژه عناصر نادر خاکی که بخشی از این لیست را تشکیل میدهند، نیازمند فرایندهای پیچیده استخراج و فرآوری هستند؛ همکاری با شرکتهای دانشبنیان و بکارگیری فناوریهای روز، راهگشای غلبه بر چالشهای فنی و افزایش بهرهوری خواهد بود.
تکمیل زنجیره ارزش و جایگاه در برنامه هفتم توسعه
مدیرکل صنایع معدنی وزارت صمت، با اشاره به اهداف تعیین شده در برنامه هفتم توسعه خاطرنشان کرد: شناسایی و توسعه صنایع مبتنی بر عناصر راهبردی، یکی از ارکان اصلی دستیابی به اهداف کمی در بخش معدن و صنایع معدنی، به ویژه در موادی چون فولاد، مس، آلومینیوم، سرب و روی است. تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا محصول نهایی، ارزش افزودهی قابل توجهی را برای اقتصاد ملی به همراه خواهد داشت.
کریمی همچنین اعلام کرد که این لیست سالانه مورد بازنگری قرار خواهد گرفت تا از آخرین تحولات علمی و صنعتی در حوزه عناصر راهبردی مطلع باشیم و استراتژیهای خود را بر اساس آن تنظیم کنیم.
وی ابراز امیدواری کرد که با این رویکرد، ایران بتواند از ظرفیت عظیم خود در حوزه عناصر راهبردی و حیاتی به بهترین نحو بهرهمند شده و جایگاه شایستهای در صنعت جهانی کسب کند.