این نشست بر «آسیبشناسی پژوهشهای موجود» و «انطباق نیازهای فناورانه با مقتضیات فعلی اقتصاد کشور» تمرکز داشت تا مسیری عملیاتی برای بهرهوری حداکثری از پتانسیلهای داخلی ترسیم کند.
در ابتدای این نشست، مجید وفایی فرد مجری طرح ایجاد زیست بوم نوآوری و فناوری معدن و صنایع معدنی بر ضرورت پیوند میان پژوهشهای دانشگاهی و نیازهای واقعی صنعت معدن تاکید کرد و گفت: در شرایط کنونی، اولویت اصلی باید حمایت از طرحهایی باشد که بتوانند به حل مسئله، بومیسازی فناوری و کاهش وابستگی به واردات منجر شوند.
به گفته او، اگر پژوهشها در مسیر نیازهای عملیاتی معادن و صنایع معدنی هدایت شوند، میتوان انتظار داشت بخش قابل توجهی از چالشهای حوزه فناوری، نیروی انسانی و بهرهوری در سالهای پیشرو برطرف شود.
همچنین در ادامه، ضیاءالدین پورکریمی، مدیر مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران، با اشاره به ظرفیتهای علمی و آزمایشگاهی این مرکز گفت: مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران از زیرساختهای پژوهشی و تخصصی قابل توجهی برای پاسخ به نیازهای فناورانه بخش معدن و صنایع معدنی برخوردار است. با این حال، آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، حمایت واقعی و هدفمند از پژوهشهایی است که مسئلهمحور و کاربردی تعریف میشوند.
به گفته وی، پژوهشها باید مستقیماً به حل چالشهای صنعت منجر شوند و در راستای توسعه فناوری، افزایش بهرهوری و پاسخ به نیازهای فناورانه معادن و واحدهای فرآوری هدایت شوند تا بتوانند نقش مؤثری در ارتقای توان داخلی این بخش ایفا کنند.
سید ضیاءالدین شفایی، رئیس مؤسسه یونیدرو در ادامه با بیان اینکه توسعه پایدار در معدن بدون سرمایهگذاری هدفمند در آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص امکانپذیر نیست، گفت: ایمیدرو میتواند با حمایت مؤثرتر از پروژههای پژوهشی و ایجاد ارتباط منسجمتر میان صنعت، دانشگاه و مراکز تحقیقاتی، نقش مهمی در توسعه فناوری و حل چالشهای بخش معدن ایفا کند.
به گفته شفایی، تقویت ظرفیت مؤسسات پژوهشی میتواند زمینهساز شکلگیری راهکارهای کاربردی و پاسخگو به نیازهای واقعی صنعت باشد.
توسعه فناوری؛ ضرورت راهبردی صنعت معدن
جواد صلاحی، مدیر توسعه فناوری و بومیسازی ایمیدرو، با تأکید بر نقش تعیینکننده فناوری در آینده معدن و صنایع معدنی کشور گفت: امروز توسعه فناوری، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای ارتقای رقابتپذیری و تابآوری این صنعت به شمار میرود. در شرایط فعلی کشور، لازم است حمایتها بهصورت هدفمند به سمت پروژههایی هدایت شود که علاوه بر حل مسائل واقعی صنعت، قابلیت تجاریسازی، توسعه در مقیاس صنعتی و ایجاد ارزش افزوده پایدار را داشته باشند.
به گفته وی، تمرکز بر بومیسازی فناوریهای کلیدی و حمایت از طرحهای فناورانه اثرگذار میتواند نقش مهمی در کاهش وابستگی و تقویت زنجیره ارزش معدن و صنایع معدنی ایفا کند.
در ادامه، طیبه صالحی مدیر اجرایی مرکز هوشمندی و رصدخانه فناوری و نوآوری صنایع معدنی شریف با تأکید بر ضرورت نگاه کارشناسی در تصمیمگیریهای حوزه معدن گفت: صنعت معدن و صنایع معدنی حوزهای تخصصی است و نباید تحت تأثیر نگاههای سیاسی قرار گیرد.
به گفته وی، تصمیمگیریها در این بخش باید بر پایه داده، تحلیلهای علمی و نظرات کارشناسی انجام شود تا مسیر توسعه فناوری بهدرستی طی شود. صالحی همچنین تأکید کرد که هوشمندسازی و استفاده از داده در تصمیمگیریهای معدنی یکی از الزامات آینده این صنعت است و بهرهگیری از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، تحلیل داده و پایش هوشمند میتواند به کاهش هزینهها، افزایش ایمنی و ارتقای بهرهوری در معادن کشور کمک کند.
در این نشست، آسیبشناسی پژوهش نیز بهعنوان یکی از موضوعات کلیدی مطرح شد. از نگاه شرکتکنندگان، بخشی از چالشهای موجود در خروجی پژوهشهای صنعتی، به نبود اتصال مؤثر میان نیازهای واقعی صنعت و مسیرهای تعریفشده برای تحقیق و توسعه بازمیگردد. بر همین اساس، تأکید شد که پیش از تعریف پروژههای جدید، باید سازوکارهای موجود برای اولویتبندی، هدایت و ارزیابی طرحهای پژوهشی بهصورت دقیق بازبینی شود.
موضوع دیگر، جذب و نگهداشت نیروهای متخصص و فنی بود؛ مسئلهای که بهعنوان یکی از گرههای جدی توسعه فناوری در معدن و صنایع معدنی مطرح شد. در این بخش، بر این نکته تأکید شد که تحقق اهداف فناورانه بدون نیروی انسانی ماهر، خلاق و ماندگار ممکن نیست و باید برای جذب نیروهای متخصص، مسیرهای انگیزشی، آموزشی و حرفهای مناسبتری تعریف شود.
از دیگر محورهای نشست، همافزایی میان مراکز پژوهشی، فناوری و نوآوری بود.
بر اساس جمعبندی نشست، ارکان اصلی پژوهش و فناوری ایمیدرو در برنامهریزی برای سال ۱۴۰۵، بیش از هر چیز به دنبال تعریف مسیرهایی هستند که بتوانند پژوهش را به نتیجه صنعتی برسانند و در عین حال، به نیازهای واقعی کشور در حوزه اشتغال، بومیسازی و تابآوری صنعتی پاسخ دهند.
منبع:روابط عمومی مرکز نوآوری ایمینو