اقتصاد چرخشی در فولاد هرمزگان با «افزایش استفاده مجدد از مواد، کاهش مصرف منابع و کاهش حجم پسماندهای دفنی»
مدیر مدیریت شهری شرکت فولاد هرمزگان گفت: فولاد هرمزگان با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات عملیاتی، فرهنگی و پژوهشی، موفق شده است اصول اقتصاد چرخشی را در بخشی از فرایندهای خود مستقر کند که ازجمله این اقدامات می‌توان به استفاده مجدد از تجهیزات، تفکیک و بازیافت پسماندها، کاهش مصرف منابع، همکاری با مراکز مجاز بازیافت و تعریف پروژه‌های دانش‌بنیان اشاره کرد.

حمد مهدی‌حسینی، در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی، ضمن اعلام این مطلب، بیان کرد: تداوم این برنامه‌ها، ضمن کاهش اثرات زیست‌محیطی، موجب افزایش بهره‌وری منابع، کاهش هزینه‌ها و تقویت جایگاه فولاد هرمزگان به‌عنوان یکی از صنایع پیشرو در حوزه مدیریت پایدار پسماند خواهد شد.

وی افزود: در راستای تحقق سیاست‌های کلان محیط‌زیستی کشور، اجرای الزامات قانونی و حرکت به‌سوی توسعه پایدار، شرکت فولاد هرمزگان مجموعه‌ای از اقدامات هدفمند را با رویکرد اقتصاد چرخشی (Circular Economy) در دستور کار قرار داده است.

مدیر مدیریت شهری شرکت فولاد هرمزگان خاطرنشان کرد: اقتصاد چرخشی، الگویی نوین در مدیریت منابع است که با جایگزینی چرخه کاهش مصرف، استفاده مجدد، بازیافت و بازتولید به‌جای الگوی سنتی «تولید، مصرف و دفع»، موجب افزایش بهره‌وری منابع، کاهش تولید، حفظ محیط‌زیست و ایجاد ارزش‌افزوده اقتصادی می‌شود. بر همین اساس، شرکت فولاد هرمزگان طی سال‌های اخیر با اجرای برنامه‌های عملیاتی، فرهنگی و پژوهشی تلاش کرده است ضمن کاهش اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های شرکت، زمینه استفاده حداکثری از مواد و پسماندهای قابل بازیافت را فراهم سازد.

جدول ۱. اقدامات شرکت فولاد هرمزگان در راستای کاهش مصرف منابع، افزایش استفاده مجدد از مواد و کاهش حجم پسماندهای دفنی

ردیف اقدام شرح فعالیت دستاورد
1 استفاده مجدد از پالت‌های چوبی تفکیک پالت‌های سالم از پالت‌های آسیب‌دیده و بازگرداندن آن‌ها به چرخه مصرف کاهش خرید پالت جدید و افزایش بهره‌وری منابع
2 مدیریت کارتریج‌های مستعمل تفکیک، شارژ مجدد یا تحویل به مراکز مجاز بازیافت کاهش پسماند الکترونیکی
3 تفکیک باتری‌های قلمی جمع‌آوری از مبدأ و تحویل به مراکز بازیافت مجاز جلوگیری از آلودگی خاک و آب‌های زیرزمینی
4 مدیریت پسماند حاصل از هرس فضای سبز جداسازی شاخه‌ها و انتقال به صنایع چوب کاهش دفن پسماند و تولید محصولات جانبی
5 تبدیل بشکه‌های شیمیایی به مخازن تفکیک پسماند بازسازی و استفاده مجدد از بشکه‌های پلاستیکی کاهش مصرف پلاستیک نو
6 جمع‌آوری روغن‌های خوراکی و صنعتی مستعمل جمع‌آوری مجزا و تحویل به واحدهای مجاز بازیافت جلوگیری از آلودگی محیط‌زیست و ایجاد ارزش اقتصادی

جدول ۲. دستاوردهای مورد انتظار

ردیف حوزه مهم‌ترین دستاوردها
1 اقتصادی کاهش هزینه خرید تجهیزات، افزایش بهره‌وری منابع و ایجاد درآمد از فروش پسماندهای قابل بازیافت
2 زیست‌محیطی کاهش دفن پسماند، جلوگیری از آلودگی خاک و آب، مدیریت اصولی پسماندهای ویژه
3 اجتماعی ارتقای فرهنگ محیط‌زیستی، افزایش مشارکت کارکنان و همکاری با مؤسسات خیریه
4 فناورانه حرکت به سمت مدیریت هوشمند پسماند و توسعه پروژه‌های دانش‌بنیان

اقدامات فرهنگی و توسعه فرهنگ محیط‌زیست

مهدی‌حسینی تصریح کرد: یکی از ارکان اصلی موفقیت در شرکت فولاد هرمزگان، مشارکت کارکنان و نهادینه شدن فرهنگ تفکیک از مبدأ است. بر همین اساس، این شرکت علاوه بر اجرای اقدامات عملیاتی، برنامه‌های آموزشی و فرهنگی متعددی را در دست اجرا دارد.

جدول ۳. اقدامات در دست اجرا

ردیف برنامه شرح فعالیت اثرگذاری
۱ نصب بنرهای آموزشی نصب بنرها در رستوران‌ها، ساختمان‌های اداری، فضای سبز و اماکن پرتردد افزایش آگاهی کارکنان نسبت به تفکیک از مبدأ
2 اجرای مستمر طرح تفکیک پسماند خشک جمع‌آوری کارتن، کاغذ، بطری PET و پلاستیک از سال ۱۳۹۹ تاکنون کاهش پسماند دفنی و حمایت از مؤسسات خیریه

اقدامات پژوهشی و دانش‌بنیان

به گفته وی، فولاد هرمزگان به‌منظور رویکرد آینده‌نگر با هدف ارتقای مدیریت پسماند از یک نظام سنتی به یک نظام هوشمند و مبتنی بر اقتصاد چرخشی، توسعه پروژه‌های پژوهشی و همکاری با دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان را در دستور کار قرار داده است.

جدول ۴. اقدامات پژوهشی و دانش‌بنیان

وضعیت هدف پروژه
در مرحله تدوین طرح تدوین مدل جامع بازیافت و ایجاد ارزش‌افزوده از پسماندها ساماندهی پسماندهای فلزی و غیرفلزی
در مرحله تدوین طرح کاهش پسماند تر و تولید کود آلی برای فضای سبز تولید کمپوست از پسماندهای آلی

مدیر مدیریت شهری شرکت فولاد هرمزگان با بیان اینکه با اتخاذ رویکرد اقتصاد چرخشی و اجرای برنامه‌های عملیاتی، فرهنگی و پژوهشی، گام‌های مؤثری در راستای کاهش تولید پسماند، افزایش استفاده مجدد از منابع، توسعه بازیافت و حفاظت از محیط‌زیست برداشته شده است، عنوان کرد: اقداماتی نظیر استفاده مجدد از پالت‌های چوبی، تبدیل بشکه‌های پلاستیکی به مخازن تفکیک پسماند، مدیریت اصولی روغن‌های مستعمل، تفکیک باتری‌ها و کارتریج‌های مصرف‌شده، مدیریت پسماند فضای سبز و توسعه فرهنگ تفکیک از مبدأ، نمونه‌هایی از تحقق عملی اصول اقتصاد چرخشی در شرکت فولاد هرمزگان به شمار می‌روند. علاوه بر این، تعریف پروژه‌های پژوهشی در حوزه بازیافت پسماندهای فلزی، غیرفلزی و تولید کمپوست، بیانگر نگاه آینده‌نگر شرکت به توسعه پایدار و مدیریت هوشمند منابع است.

پیشنهادهای اجرایی

وی تأکید کرد: به‌منظور توسعه و تکمیل نظام مدیریت پسماند مبتنی بر اقتصاد چرخشی، موارد زیر پیشنهاد می‌شود:

  • استقرار سامانه هوشمند پایش و ثبت اطلاعات پسماندها؛
  • توسعه همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌های استان؛
  • اجرای برنامه‌های آموزشی مستمر برای کارکنان و پیمانکاران؛
  • تعیین شاخص‌های عملکرد (KPI) برای ارزیابی میزان بازیافت، استفاده مجدد و کاهش تولید پسماند؛
  • تهیه گزارش‌های دوره‌ای و انتشار دستاوردهای زیست‌محیطی در راستای مسئولیت اجتماعی شرکت (CSR)؛
  • فروش بخشی از ضایعات از مبدأ و حذف هزینه‌های لجستیکی و انبارداری و جلوگیری از کاهش ارزش فروش به‌واسطه ماند و استهلاک پسماند و صرف ارزش ایجادشده جهت زیباسازی فضای عمومی سایت.

مهدی‌حسینی در پایان ضمن تقدیر از رویکرد مدیریت شرکت و همکاری واحدهای سازمانی به‌منظور تحقق اهداف تعیین‌شده، گفت: اقتصاد چرخشی، صرفاً یک رویکرد مدیریتی نیست؛ بلکه تعهدی به حفظ منابع طبیعی، کاهش اثرات زیست‌محیطی و ساختن آینده‌ای پایدار برای نسل‌های آینده است. شرکت فولاد هرمزگان با تکیه بر این رویکرد، گام‌های مؤثری در مسیر صنعت سبز و توسعه پایدار برداشته است.