شرکتهای قطعهسازی در سالهای اخیر نقش مهمی در کاهش وابستگی صنعت خودرو به واردات و توسعه زنجیره تأمین داخلی ایفا کردهاند؛ مسیری که البته با چالشهای متعدد از جمله پیچیدگیهای مقرراتی، محدودیتهای بانکی و مشکلات گمرکی همراه بوده است. مهندس علی چنگی، مدیرعامل شرکت پژوهشی صنعت مدرن، در گفتوگویی به مناسبت روز صنعت و معدن از جایگاه این شرکت در بازار قطعات خودرو، میزان داخلیسازی، دستاوردهای ارزی، برنامههای توسعهای و موانع پیش روی تولید سخن گفته است.
سؤال: شرکت پژوهشی صنعت مدرن امروز چه سهمی از بازار قطعات خودرو دارد و همکاری شما با خودروسازان بزرگ کشور در چه سطحی است؟
مهندس علی چنگی: در حال حاضر بخش قابل توجهی از نیاز صنعت خودرو کشور را تأمین میکنیم. حدود ۸۵ درصد از خطوط تولید گروه صنعتی ایرانخودرو تحت پوشش محصولات ما قرار دارد. همچنین ۱۰۰ درصد محصولات کرمان موتور که به مرحله داخلیسازی رسیدهاند توسط شرکت ما تأمین میشود. در بخش خدمات پس از فروش نیز حدود ۹۰ درصد نیازهای ایساکو را پوشش میدهیم و در خانواده محصولات سایپا نیز بین ۱۰ تا ۱۵ درصد سهم تأمین داریم. علاوه بر این، در بازار قطعات یدکی نیز سهم مناسبی به خود اختصاص دادهایم و بخشی از فعالیتهای ما به صادرات اختصاص دارد.
.jpg)
سؤال: درباره صادرات محصولات شرکت توضیح میدهید؟ بازارهای هدف شما کدام کشورها هستند؟
مهندس چنگی: در حوزه صادرات، تمرکز اصلی ما روی خودروهایی است که برند و حضور بینالمللی دارند. برای مثال خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ و حتی پژو ۴۰۵ که همچنان در برخی بازارهای اروپا و شمال آفریقا حضور دارند، ظرفیت مناسبی برای صادرات قطعات ایجاد کردهاند. ما توانستهایم در این بازارها نفوذ کنیم و بخش قابل توجهی از نیاز آنها را تأمین کنیم.
البته خودروهایی که بازار جهانی گستردهای ندارند، طبیعتاً ظرفیت صادراتی محدودی خواهند داشت؛ اما محصولاتی که در بازارهای بینالمللی شناخته شده هستند، همچنان فرصت مناسبی برای توسعه صادرات قطعات فراهم میکنند.
سؤال: میزان داخلیسازی محصولات شرکت چقدر است و چه میزان از مواد اولیه و قطعات مورد نیاز در داخل تولید میشود؟
مهندس چنگی: در محصولات قدیمیتر، ما به عمق کامل داخلیسازی رسیدهایم. حتی موضوع فقط ساخت قطعه نیست، بلکه بسیاری از مواد مورد نیاز را نیز در داخل مجموعه تولید میکنیم. به عبارتی در این بخش به خودکفایی کامل رسیدهایم و وابستگی ما به قطعات خارجی تقریباً صفر است.
البته در چراغهای نسل جدید، به دلیل اینکه هنوز به تیراژ اقتصادی بالا نرسیدهاند، برخی فناوریها مانند موتورهای تنظیمکننده نور یا برخی الیاف خاص همچنان از منابع خارجی تأمین میشود که برنامه داریم با افزایش تیراژ، این بخشها را نیز داخلیسازی کنیم.
.jpg)
سؤال: داخلیسازی محصولات چه میزان صرفهجویی ارزی برای کشور ایجاد کرده است؟
مهندس چنگی: امسال برنامه تولید حدود هفت میلیون چراغ را داریم. بر اساس برآوردهای انجامشده، محصولاتی که در داخل شرکت تولید میکنیم سالانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار صرفهجویی ارزی برای کشور ایجاد میکند. این موضوع نشان میدهد که توسعه توان تولید داخلی تا چه اندازه میتواند در کاهش وابستگی ارزی مؤثر باشد.
سؤال: مهمترین چالشهای پیش روی شرکتهای تولیدی و قطعهساز چیست؟
مهندس چنگی: بزرگترین مشکلات ما بیشتر به حوزه قوانین و مقررات بازمیگردد. متأسفانه برخی سیاستها و رفتارهای اجرایی نهتنها در مسیر حمایت از تولید حرکت نمیکنند، بلکه گاهی در مقابل اهداف اعلامشده قرار میگیرند.
تصمیمات ناگهانی، تغییر مداوم مقررات، عملکرد برخی سامانهها و فرایندهای اداری، تأثیر منفی زیادی بر بهرهوری تولید گذاشته است. متأسفانه بخش تولید به جای تمرکز بر توسعه، نوآوری و افزایش بهرهوری، بخش زیادی از انرژی خود را صرف عبور از موانع اداری میکند.
رفتار بانکها، مشکلات گمرکی، فرایند ثبت سفارش و محدودیتهایی که برای بخش خصوصی ایجاد شده، عملاً اختیار تصمیمگیری را از تولیدکنندگان گرفته و هزینههای تولید را افزایش داده است.
سؤال: با وجود این چالشها، برنامههای توسعهای شرکت برای سال جاری چیست؟
مهندس چنگی: سال گذشته برای ما سال بسیار سختی بود. یک آتشسوزی سنگین را پشت سر گذاشتیم، اما با وجود این حادثه، نهتنها مجموعه را بازسازی کردیم، بلکه ظرفیت تولید را نیز توسعه دادیم. ماشینآلات مورد نیاز را از داخل و خارج تأمین کردیم و حتی بخشی از تجهیزات را خودمان طراحی و ساختیم.
همچنین در پروژههای مرتبط با خودروسازان بزرگ مانند ایرانخودرو، سایپا و کرمان موتور سرمایهگذاریهای لازم را انجام دادهایم، قالبسازی کردهایم و زیرساختهای مورد نیاز را توسعه دادهایم. بر اساس برنامهریزی انجامشده، در آینده نزدیک ظرفیت تولید شرکت به حدود یکونیم تا دو برابر ظرفیت فعلی افزایش خواهد یافت.
سؤال: شما نزدیک به ۳۵ سال در این صنعت فعالیت دارید. مهمترین مطالبه شما از مسئولان چیست؟
مهندس چنگی: انتظار ما این است که مسئولان مسائل تولید را دقیقتر بررسی و تحلیل کنند. اگر قرار است حمایتی انجام شود، باید واقعی و عملیاتی باشد. اگر امکان کمک وجود ندارد، بهتر است اجازه دهند بخش خصوصی مطابق اصول پذیرفتهشده جهانی مسیر خود را طی کند.
ایجاد سامانههای متعدد، مقررات پیچیده و محدودیتهای غیرضروری نهتنها کمکی به تولید نمیکند، بلکه بهرهوری را کاهش میدهد. امروز این شرایط باعث شده بخشی از توان تولیدکنندگان صرف مسائل غیرتولیدی شود و حتی ۲۰ تا ۳۰ درصد از بهرهوری واحدهای تولیدی تحت تأثیر این فرایندها قرار گیرد.
بخش خصوصی نیازمند فضای باثبات، تصمیمات کارشناسیشده و اعتماد بیشتر است تا بتواند ظرفیتهای واقعی خود را برای توسعه تولید، اشتغال و صادرات به کار بگیرد.
منبع: روزنامه اخبارصنعت،یوسف دهقانی