همایون دارابی
کارشناس بازار سهام
بازار سرمایه برای بازگشت به مسیر رونق، بیش از هر چیز به اعتماد سرمایه گذاران، عرضه های با کیفیت و جریان پایدار نقدینگی نیاز دارد. اتفاقات اخیر بورس، از استقبال گسترده از عرضه اولیه یک شرکت فعال در حوزه فناوری و خدمات اینترنتی گرفته تا رشد شاخص کل و جا به جایی منابع میان صندوق های سرمایه گذاری و بازار سهام، نشانه هایی از افزایش تحرک در این بازار به شمار می روند؛ هرچند برای ارزیابی دقیق تر این تحولات باید به برخی ملاحظات ساختاری نیز توجه داشت.
استقبال حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار کد معاملاتی از عرضه اولیه اخیر، اتفاقی قابل توجه است. قیمت عرضه هر سهم ۱۳ هزار تومان تعیین شد، درحالی که برآوردهای بازار از ارزش گذاری آن در محدوده ۲۰ هزار تومان حکایت داشت. این فاصله قیمتی و میزان مشارکت سرمایه گذاران نشان می دهد عرضه شرکت های دارای ظرفیت رشد و مدل کسب و کار متناسب با تحولات جدید اقتصادی، همچنان می تواند جذابیت قابل توجهی برای بازار ایجاد کند. بنابراین، عرضه اولیه را نباید صرفاً یک ابزار تأمین مالی دانست؛ بلکه این فرآیند می تواند به افزایش عمق بازار و گسترش فرصت های سرمایه گذاری نیز کمک کند.
در سوی دیگر، موضوع واگذاری دارایی های بانکی همچنان یکی از مسائل مهم اقتصاد و بازار سرمایه است. توقف عرضه بلوک مدیریتی شفا دارو و متعاقب آن متوقف ماندن سایر عرضههای بزرگ بانکی، نشان می دهد مسیر خروج بانکها از بنگاه داری و دارایی های غیرمولد با ملاحظات و پیچیدگیهایی همراه است.
در شرایطی که بانک مرکزی بر بانک های دارای اضافه برداشت برای واگذاری داراییها فشار وارد می کند، انتظار می رود این سیاست در نهایت به اصلاح ساختار ترازنامه بانکها و آزاد سازی منابع آنها منجر شود. با این حال، تحقق این هدف به قیمت گذاری مناسب، شفافیت در فرآیند واگذاری و وجود خریداران توانمند وابسته است.
مسئله دیگر، کیفیت نقدینگی وارد شده به بازار سهام است. در ظاهر، آمار ورود و خروج پول حقیقی می تواند معیاری برای سنجش تمایل سرمایه گذاران به خرید سهام باشد، اما نبود اطلاعات شفاف درباره حجم اعتبارات اعطایی کارگزاری ها، تحلیل این آمار را با محدودیت مواجه می کند. بخشی از جریان ثبت شده پول ممکن است به تسویه اعتبارات قبلی یا دریافت اعتبار جدید مربوط باشد و الزاماً بیانگر ورود منابع تازه به اقتصاد بازار سرمایه نباشد. ازاین رو، برای شناخت دقیق تر وضعیت بازار، باید علاوه بر معاملات حقیقی، وضعیت اعتبار و بدهیهای معاملاتی نیز مورد توجه قرار گیرد.
با وجود این ملاحظات، تحولات هفته اخیر از تغییر جهت بخشی از منابع سرمایه گذاران حکایت دارد. هم زمان با رشد شاخص کل از محدوده ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد به نزدیکی ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد، بخشی از سرمایه ها از صندوق های درآمد ثابت و صندوق های طلا خارج و به سمت سهام حرکت کرده اند.
ادامه در صفحه 2