آلودگی نفتی سواحل جنوبی قشم و مناطق شیب دراز هیچ ارتباطی با فرآیندهای تولید، انتقال، ذخیره سازی و صادرات نفت ندارد و منشأ آن خارج از صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران است.
انتشار ویدئوهایی از آلودگی نفتی در سواحل جنوبی جزیره قشم و مناطق ساحلی شیب دراز در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، پرسش هایی را درباره منشأ این آلودگی برانگیخته است. این آلودگی به هیچ عنوان ریشه در فرآیندهای تولید، انتقال، ذخیرهسازی و صادرات نفت جمهوری اسلامی ایران ندارد و منشأ آن خارج از صنعت نفت کشور قرار دارد.
مسئولان صنعت نفت تأکید کردند که تأسیسات، خطوط لوله و سکوهای فعال در محدوده خلیج فارس و دریای عمان در وضعیت مطلوب و تحت پایش پیوسته واحدهای HSE قرار دارند و هیچ نشانهای از نشت یا اختلال عملیاتی در این حوزه ثبت نشده است. بر همین اساس، رسیدن لکه های نفتی به سواحل قشم را نمیتوان به فعالیت این سامانهها مرتبط دانست.
*آنچه باعث رسیدن آلودگی به ساحل قشم می شود
کارشناسان محیط زیست دریایی معتقدند شکل گیری لکه های نفتی در دریا و رسیدن آنها به سواحل حاشیه خلیج فارس از جمله قشم را میتوان به چند عامل بالقوه نسبت داد که با فرآیندهای صنعت نفت ایران در ارتباط نیستند. نخستین عامل، جریان های دریایی و جزر و مد است؛ جریان های آب در خلیج فارس و دریای عمان بهطور طبیعی مواد معلق مانند نفت را به سمت سواحل هدایت میکنند.
دومین عامل، بادهای منطقه ای است که نقش پررنگی در جابه جایی لکه های نفتی روی سطح آب ایفا کرده و می توانند آلودگی را از نقاط دورتر به سمت ساحل برانند. سومین عامل نیز تشکیل «تاربال»های نفتی است؛ نفت در اثر برخورد با آب و امواج با سایر مواد ترکیب شده و به شکل تاربالی درمیآید که به دلیل سبکتر بودن، بهراحتی توسط باد و موج به ساحل میرسد. به گفته مسئولان صنعت نفت، ترکیب همین عوامل سبب شده آلودگی ایجادشده در فاصله دور از سواحل، به نوار ساحلی جنوبی قشم و حتی منطقه حرا منتقل شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» با اشاره به انتشار ویدئوهای آلودگی نفتی سواحل جزیره قشم نوشت: این آلودگی از خلیج فارس به سمت ساحل آمده و شواهد اولیه نشان میدهد منشأ آن یک کشتی فله بر خارجی است؛ آلودگی در سه نقطه ساحلی و بخش هایی از سطح دریا گزارش شده است.
بقایی با تأکید بر اینکه ایران نمیتواند نسبت به این وضعیت بی تفاوت باشد، از مسئولیت همه طرفهای بهرهمند از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز برای جبران آسیب های زیستمحیطی خلیج فارس و دریای عمان سخن گفت و پرسید: آیا مسئول جبران خسارات، کشورهای مصرف کننده انرژی ارزان صادراتی منطقه اند یا شرکت های بیمه کشتیرانی یا طرف های متجاوز و شرکای آن ها که این پهنه آبی را جولانگاه عملیات نظامی و آزمایش تسلیحات کرده اند.
وی خسارات وارده بر مناطق ساحلی ایران طی چند دهه گذشته را در مقیاس تریلیون دلاری ارزیابی کرد.