در حالی که هواپیماهای MD به دلیل محدودیت سازمان هواپیمایی کشوری در ایران از ادامه فعالیت بازمانده‌اند، بهره برداران این خانواده در آمریکا و دیگر کشورهای جهان همچنان به پروازهای خود ادامه می‌دهند.
سوابق پروازی و فهرست ناوگان بهره برداران نشان می‌دهد هواپیماهای MD هنوز در خدمات مسافری، باری و دیگر مأموریت های پروازی به کار گرفته می‌شوند.
یک نمونه از ادامه فعالیت این ناوگان
برای نمونه، هواپیمای ۸۳-MD با علامت ثبت N805WA متعلق به شرکت آمریکایی Airlines Atlantic World در روز ۱۲ مهر ۱۴۰۵ برابر با ۴ اکتبر ۲۰۲۶ در مسیر تامپای آمریکا به سانتاکالرای کوبا در سامانه Flightradar24 رهگیری شده است.
پرواز سوابق همین هواپیما، پروازهای متعدد میان فرودگاه های آمریکا و مقاصدی در کوبا و هائیتی را نیز نشان می‌دهد؛ از جمله مسیرهای میامی ـ سانتاکالرا، تامپا ـ سانتاکالرا، میامی ـ کاماگوی و میامی ـ کاپهائیتین.
این هواپیما، نمونه‌ای قابل رهگیری از ادامه بهره برداری ناوگان MD در آمریکاست.
ناوگان MD در آمریکا؛ ۲۱ فروند با وضعیت فعال
بر اساس گزارش net.Planespotters؛ ۲۱ فروند از خانواده MD در آمریکا و در مجموع ۵۴ فروند در خارج از ایران با وضعیت فعال درج شده‌اند.
شرکتهایی مانند Airlines Atlantic World ،Airlines Jet USA و Air Everts در آمریکا و بهره بردارانی در مکزیک، ونزوئلا و دیگر کشورها، از این خانواده استفاده می‌کنند.
بر اساس گزارش net.Planespotters، شش بهره بردار یا مالک آمریکایی مجموعاً ۳۰ فروند از خانواده ۸۰-MD در فهرست خود دارند که ۲۱ فروند آنها “فعال” و ۹ فروند “پارک شده” درج شده‌اند.
تصویر جهانی؛ ۵۴ فروند با وضعیت فعال در خارج از ایران
گزارش net.Planespotters، حضور هواپیماهای این خانواده را علاوه بر آمریکا، در کشورهای دیگری نظیر مکزیک و ونزوئلا نشان می‌دهد.
پرسش از وزارت راه و شهرسازی: چرا امکان پرواز هواپیماهای این خانواده در آمریکا و سایر نقاط جهان وجود دارد، اما الزامات پرواز ایمن آن در ایران ایجاد نشده است؟
ادامه فعالیت ناوگان MD در آمریکا و دیگر کشورهای جهان، پرسشی جدی پیش روی وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری قرار می‌دهد: وقتی بهره برداران دیگر کشورها توانسته‌اند شرایط فنی و نظارتی ادامه پرواز این هواپیماها را تأمین کنند، چه موانعی در ایران وجود دارد و مسئولیت رفع آنها با کیست؟
این مطالبه پیشتر نیز از سوی مدیران عامل شرکت های هواپیمایی بهره بردار MD در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور مطرح شده است. آنان با تشریح پیامدهای توقف ناوگان، خواستار ورود فوری دولت، بررسی راهکارهای ادامه بهره برداری ایمن و هماهنگی برای تأمین قطعات و منابع مالی مورد نیاز شده‌اند.
وزارت راه و شهرسازی باید روشن کند در پاسخ به این درخواست، چه اقدامات مشخصی انجام شده و نتیجه آن برای بازگشت ناوگان چه بوده است.
اگر مانع، تأمین قطعه است، برنامه تأمین آن کجاست؟ اگر مشکل، منابع مالی و انتقال ارز است، چه ساز و کاری برای حل آن پیش بینی شده است؟ اگر پیشنهادهای فنی شرکت‌ها و مراکز تعمیراتی قابل پذیرش نیست، دلایل رد آنها و راهکار جایگزین چیست؟
صدور دستور توقف، به تنهایی پاسخ مسئله ناوگان کشور نیست. وزارت راه و شهرسازی باید در کنار نظارت بر اجرای الزامات ایمنی، مسئولیت سیاست‌گذاری و پیگیری رفع موانع حمل‌ونقل هوایی را نیز بر عهده بگیرد.
انتظار می‌رود این وزارتخانه اعلام کند برای تأمین قطعات، پشتیبانی مالی و بررسی روش های فنی معتبر چه کرده است و هر یک از دستگاه های مسئول، تا چه زمانی باید تعهدات خود را انجام دهند.
ابعاد این مسئله در شرایط تشدید تحریم های صنعت هوایی، جدی تر می‌شود. وزارت خزانه داری آمریکا در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ ،۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی را به فهرست تحریم‌ها افزود. وزیر خزانه داری آمریکا، نیز در مصاحبه ۳۰ شهریور با شبکه CNBC ،تهدید کرد که از ۲۳ سپتامبر، فعالیت شرکت های هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان متوقف خواهد شد.
وقتی آمریکا آشکارا برای متوقف کردن پروازهای ایران فشار می‌آورد، حفظ ظرفیت پروازی ایمن کشور باید به یکی از اولویت های فوری دولت تبدیل شود. دشواری تأمین قطعه، انتقال ارز و دریافت خدمات در چنین شرایطی، ضرورت ورود هماهنگ
وزارت راه و شهرسازی، دستگاه دیپلماسی و نهادهای اقتصادی را دوچندان می‌کند.
وزارت راه و شهرسازی باید پاسخ دهد برای کاهش آثار این فشارها و جلوگیری از تداوم زمینگیری هواپیماهایی که امکان احراز الزامات ایمنی را دارند، چه برنامه عملیاتی مشخصی اجرا کرده است.
ادامه بلاتکلیفی، هزینه دارد؛ هزینه‌ای که علاوه بر ایرلاین ها، از مسیر کاهش ظرفیت ناوگان کشور، فشار بر قیمت بلیت، تهدید اشتغال، آسیب به گردشگری و افت ارزش سرمایه های کشور، به مردم منتقل می‌شود.
در شرایط دشوار جایگزینی هواپیما، هر روز تأخیر در رفع موانع قابل حل، نیازمند پاسخ‌گویی است.