احسان قمری کارشناس و تحلیلگر اقتصادی در گفتوگو با « اخبار صنعت» در خصوص عملکرد بانک مرکزی در موضوع نرخ بهره در پاسخ به این پرسش که به نظر شما بانک مرکزی قصدی برای تغییر سود بانکی ندارد و چرا، گفت: دلیلش این است که سیستم بانکی خودش با ناترازی جدی مواجه است. بسیاری از بانکها داراییهای منجمد و مطالبات معوق سنگینی دارند. اگر نرخ سود سپرده افزایش یابد، بانکها برای جذب منابع باید هزینه بیشتری بپردازند، اما درآمد کافی از تسهیلات ندارند. این فشار میتواند وضعیت بانکهای ناتراز را وخیمتر کند.
کارشناس اقتصادی در خصوص موضوع نرخ بهره و اثراتی که بر بخش تولید دارد، گفت: یکی از چالش های نگران کننده بخش تولید و مردم بالا رفتن نرخ بهره است چرا که در نهایت این موضوع روی قیمت نهایی نرخ کالا اثر گذار است بنابراین زمینه ساز موجب افزایش قیمتها و تورم میشود؛ از این رو یکی از انتقاداتی که به افزایش نرخ بهره تسهیلات و وامها وارد است موضوع چالشهایی است که برای بخش تولید در نهایت معاش مردم ایجاد میکند.
قمری خاطر نشان کرد: در خصوص کاهش نرخ بهره موضوع باید به صورت کارشناسی شده بررسی و دنبال شود چرا که در این حوزه نیز به صورت دستوری نمیتوان کاری صورت داد که امیدوار به نتایج مطلوب آن در بازه زمانی معینی باشیم.
وی در این باره توضیح بیشتری داد و گفت: از طرف دیگر، گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد سازوکار انتقال سیاست نرخ سود در اقتصاد ایران ضعیف است. یعنی حتی اگر بانک مرکزی نرخ سود را تغییر دهد، لزوماً به تغییر رفتار بانکها و کاهش تورم منجر نمیشود. به همین دلیل، در شرایط فعلی، افزایش نرخ سود نه تنها راهحل تورم نیست، بلکه فشار را بر بانکها تشدید میکند.
احسان قمری کارشناس و تحلیلگر اقتصادی درخصوص راهکارهای موجود در پاسخ به این پرسش که به نظر شما کاهش نرخ بهره میتواند راهکار عملی و درستی باشد، نیز بیان داشت: کاهش نرخ بهره هم به تنهایی نسخه شفابخش نیست. تجربه نشان داده که کاهش مصنوعی و دستوری نرخ سود، بدون اصلاح ساختارهای اقتصادی، مشکلاتی مثل ایجاد حباب در بازارهای مالی یا کاهش سپردهگذاری بانکی را به دنبال دارد.
وی در خصوص بهترین راهکار رفع این چالش به ما گفت: راهحل واقعی، اصلاح ساختاری است. اول باید ناترازی نظام بانکی درمان شود. دوم، کسری بودجه دولت کنترل شود تا فشار از بازار بدهی برداشته شود. سوم، نرخ سود باید به تدریج به سمت نرخ تعادلی بازار حرکت کند، نه با دستور و بخشنامه.
کارشناس و تحلیلگر اقتصادی معتقد است: نکته مهم این است که نرخ بهره فقط یکی از متغیرهای تأثیرگذار بر تولید است. قیمتگذاری دستوری، نوسانات ارزی، محدودیتهای تجاری و ناترازی انرژی نیز سهم بزرگی در وضعیت فعلی تولید دارند. اگر فقط به نرخ بهره بچسبیم، مثل این است که علائم بیماری را درمان کنیم بدون توجه به ریشه آن.