نشست تخصصی بررسی پدیده اقلیمی ال‌نینو با هدف تبیین نقش روابط عمومی‌ها در مدیریت بحران و ارتقای آمادگی برای اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع، با حضور امیر جعفری، معاون دفتر اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، فیروز قاسم‌زاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، مهدی جهانیان، مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، عباسعلی کیخایی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی و مدیران روابط عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای سراسر کشور به صورت حضوری و برخط به میزبانی شرکت مدیریت منابع آب ایران برگزار شد.
قاسم‌زاده: اثر ال‌نینو در ایران یکسان نیست؛ عدم قطعیت پیش‌بینی‌ها را جدی بگیریم
در ابتدای این نشست، فیروز قاسم‌زاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، اظهار داشت: پدیده ال‌نینو می‌تواند در پاییز و زمستان امسال بر الگوی بارش و دمای کشور اثرگذار باشد، اما این اثر در مناطق مختلف یکسان نیست. بر اساس بررسی‌های آماری و مدل‌های پیش‌بینی، در پاییز احتمال افزایش بارش در بخش‌هایی از نیمه جنوبی کشور و وقوع رخدادهای حدی و سیلابی بیشتر است، در حالی که در زمستان بخش عمده کشور شرایط نزدیک به نرمال خواهد داشت. همچنین پیش‌بینی‌ها از زمستانی گرم‌تر از شرایط معمول حکایت دارد و این موضوع می‌تواند بر مصرف آب و انرژی اثرگذار باشد.
وی با تأکید بر اینکه افزایش میانگین بارش به معنای منتفی شدن خشکسالی یا کاهش خطر سیلاب نیست، گفت: حدود ۴۰ درصد از سال‌هایی که ال‌نینو در ایران حاکم بوده، با خشکسالی همراه شده است و از این رو نباید صرفاً بر اساس پیش‌بینی‌های بلندمدت تصمیم‌گیری کرد.
قاسم‌زاده افزود: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های حدی، استان‌ها باید همزمان برای مدیریت سیلاب و خشکسالی آماده باشند و با استفاده از بارش‌های مناسب، اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی و اقدامات سازه‌ای و غیرسازه‌ای، زمینه افزایش ذخایر آب زیرزمینی را فراهم کنند.
وی همچنین بر ضرورت آمادگی برای خسارت‌های ناشی از سیلاب، آب‌گرفتگی، فرسایش و آسیب به زیرساخت‌ها تأکید کرد.
مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، هماهنگی با سازمان هواشناسی و پرهیز از ارائه اطلاعات متناقض را از الزامات اطلاع‌رسانی دانست و بر ضرورت تبیین «عدم قطعیت» پیش‌بینی‌ها برای افکار عمومی تأکید کرد.
جهانیان: هماهنگی بین دستگاه‌ها و مستندسازی، دو ضرورت اساسی در مدیریت سیلاب است
مهدی جهانیان، مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران، با تأکید بر ضرورت اجرای دقیق فرایندهای پیش‌بینی و مدیریت سیلاب، گفت: مدیریت سیلاب بر اساس نظام‌نامه مدیریت سیلاب وزارت نیرو و هشدارهای هواشناسی و مؤسسه تحقیقات آب انجام می‌شود و در صورت ضرورت، ستاد فرماندهی مدیریت و پشتیبانی سیلاب تشکیل و وظایف دستگاه‌های مرتبط برای کاهش خسارات مشخص می‌شود.
وی افزود: تجربه سیلاب سال ۱۳۹۸ نشان داد که تشکیل به‌موقع جلسات مدیریت شرایط اضطرار، تقسیم وظایف و هماهنگی میان دستگاه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خسارات دارد؛ بنابراین لازم است همکاران روابط عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای نیز در جریان این فرایندها و وظایف دستگاه‌های مختلف قرار داشته باشند.
وی مستندسازی حوادث و اقدامات انجام‌شده را از دیگر وظایف مهم روابط عمومی‌ها دانست و اظهار کرد: در زمان وقوع حادثه، مدیران و نیروهای عملیاتی درگیر مدیریت میدان و کاهش خسارات هستند و روابط عمومی می‌تواند با ثبت دقیق تصاویر، فیلم و سایر مستندات، زمینه تهیه گزارش‌های کارشناسی و استخراج درس‌آموخته‌ها برای جلوگیری از تکرار حوادث را فراهم کند.
جهانیان همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی به‌موقع هشدارهای سیلاب، استفاده از ظرفیت صداوسیما و رسانه‌های محلی، اجرای مانورهای آمادگی، توجه به سازه‌های تقاطعی فاقد آبگذری و تقویت هماهنگی با دستگاه‌هایی مانند راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و بنیاد مسکن تأکید کرد و گفت: با توجه به عدم قطعیت در پیش‌بینی میزان و گستره بارش، هشدارهای سیلاب باید با نگاه حداکثری به حفظ جان مردم دنبال شود.
جعفری: باید پیش از وقوع سیلاب، ذهن مردم را نسبت به واقعیت‌های بارش و خشکسالی واقعی کنیم
امیر جعفری، معاون دفتر اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، نیز در این جلسه، با تأکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی پیش‌نگرانه در مواجهه با مخاطرات بارشی و سیلابی، گفت: باید با تولید محتوای مستمر و شفاف، ذهن مردم را نسبت به واقعیت‌های اقلیمی و عدم قطعیت بارش‌ها واقعی کنیم و از شکل‌گیری تصور «پایان خشکسالی» یا «پرآبی» جلوگیری شود.
وی تأکید کرد: ازاین‌رو لازم است پیش از وقوع حادثه، حین آن و پس از آن، سناریوهای اطلاع‌رسانی مشخصی داشته باشیم و آمادگی و اشراف وزارت نیرو بر شرایط را برای افکار عمومی تبیین کنیم.
جعفری، با اشاره به ضرورت توجه ویژه به خسارات انسانی و مدیریت رسانه‌ای حوادث، بر مستندسازی حرفه‌ای بارش‌ها و سیلاب‌های پیش‌رو تأکید کرد و افزود: ثبت تصاویر و مستندات از هم‌اکنون می‌تواند در ارزیابی حوادث و انتقال واقعیت‌ها به جامعه مؤثر باشد؛ همچنین در اطلاع‌رسانی‌ها به ظرفیت بارش‌ها در تقویت منابع آب زیرزمینی و ذخیره‌سازی آب تأکید شود.
اسکویی: آموزش و ظرفیت جوامع محلی؛ دو ابزار کلیدی برای مقابله با خشکسالی و مخاطرات
عبدالله اسکویی، کارشناس مدیریت منابع آب، با تأکید بر ضرورت آمادگی مستمر کشور برای مقابله با خشکسالی و خطرات ناشی از آن، آموزش و بهره‌گیری از ظرفیت جوامع محلی را از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت این مخاطرات دانست و گفت: استفاده از تجربه‌های گذشته، برگزاری برنامه‌های آموزشی و طراحی نرم‌افزارهای پیشگیرانه می‌تواند به شناسایی نقاط و مراکز در معرض خطر، از جمله مراکز گردشگری و پرورش ماهی، پیش از وقوع حادثه کمک کند.
کیخایی: ضرورت آمادگی سناریومحور روابط‌عمومی‌ها در مدیریت بحران‌های اقلیمی
عباسعلی کیخایی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی نیز با تأکید بر اهمیت نقش روابط عمومی‌ها در شرایط اقلیمی پیش‌رو گفت: در موضوعی مانند ال‌نینو، روابط عمومی باید پیش از آنکه یک اتفاق به مسئله رسانه‌ای و اجتماعی تبدیل شود، اطلاعات لازم را دریافت و شرایط را رصد کرده باشد. قرار نیست پیش‌بینی را به‌عنوان یک واقعیت قطعی به مردم منتقل کنیم؛ اما باید برای سناریوهای مختلف آمادگی اطلاع‌رسانی داشته باشیم.
وی افزود: ارتباط مستمر میان بخش‌های تخصصی، مدیریت بحران و روابط عمومی‌ها کمک می‌کند اطلاعات دقیق، به‌موقع و قابل فهم در اختیار مردم قرار گیرد و از شکل‌گیری اخبار و برداشت‌های غیرمستند جلوگیری شود.
در پایان این نشست، بر تداوم رصد شرایط، تقویت هماهنگی میان روابط عمومی‌های ستادی و استانی و آمادگی برای اطلاع‌رسانی متناسب با آخرین داده‌ها و پیش‌بینی‌های معتبر تأکید شد. همچنین مدیران روابط‌عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای، دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات خود را درباره عملکرد جاری و برنامه‌های آتی شرکت‌ها درخصوص مدیریت پدیده ال‌نینو مطرح کردند.