اجرای پروژه از سال ۱۳۹۸ آغاز شده و فاز نخست آن برای تولید نزدیک به یک میلیون تن گندله در سال طراحی شده است. گندله محصولی است که از فرآوری کنسانتره سنگآهن به دست میآید و خوراک اصلی واحدهای احیای مستقیم محسوب میشود؛ بنابراین راهاندازی صباامید، امکان تبدیل مواد معدنی منطقه به محصولات با ارزش افزوده بالاتر را فراهم میکند.
پیشرفت بیش از ۸۵ درصدی و تکمیل پروژه در سال ۱۴۰۵
بر اساس گزارش ارائهشده در مجمع عمومی سالانه شرکت توسعه معدنی و صنعتی صبانور در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، پروژه گندلهسازی صباامید به حدود ۸۱ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده و در حال حاضر (شهریور ۱۴۰۵) پیشرفتی بالغ بر ۸۵ درصد داشته است. این میزان پیشرفت، صبا امید را در شمار مهمترین طرحهای توسعهای صبانور قرار داده است. این پروژه از مهمترین طرح های ۴۸ گانه پیشران پیشرفت اقتصادی کشور است. ۴۲ پروژه از این ۴۸ پروژه، مربوط به وزارت صنعت، معدن و تجارت با مجموع سرمایهگذاری حدود ۸.۷ میلیارد دلار است که این اقدام پاسخ مثبتی به رفع نگرانیهای رهبر شهید انقلاب در حوزه سرمایهگذاری و فاصله گرفتن از خام فروشی بود. اقدامی که دولت در لایحه برنامه هفتم توسعه نیز با محوریت اخذ عوارض صادراتی از خام فروشی پیش بینی کرده بود تا شرکتهای بزرگ معدنی به سمت فرآوری محصولات و ایجاد ارزش افزوده حرکت کنند.
پیش از این، شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات در اسفند ۱۴۰۴ اعلام کرده بود که پروژه ۹۲۰ هزار تنی گندلهسازی کردستان به پیشرفت ۷۷ درصدی رسیده و برنامهریزی برای ورود آن به تولید آزمایشی در مرداد ۱۴۰۵ انجام شده است. با وجود این، از آنجا که مردادماه سپری شده، این برنامه را نمیتوان معادل بهرهبرداری قطعی دانست. مدیرعامل «ومعادن» نیز در تیرماه ۱۴۰۵ اعلام کرد که پروژه در سال جاری تکمیل و افتتاح خواهد شد. بنابراین، آخرین وضعیت قابل استناد، پیشرفت بیش از ۸۵ درصدی و هدفگذاری تکمیل پروژه در پایان سال ۱۴۰۵ است.
مالکیت و نقش «ومعادن»
صبانور اکنون مالک ۱۰۰ درصدی شرکت صبا امید غرب خاورمیانه است. صبانور نیز از شرکتهای مهم تحت راهبری شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات محسوب میشود. نقش «ومعادن» در این پروژه تنها سرمایهگذاری مالی نیست؛ بلکه این هلدینگ در تأمین مالی، بررسی بودجه، رفع مشکلات اجرایی و هدایت برنامههای توسعهای پروژه مشارکت داشته است. حجم سرمایهگذاری انجامشده در صباامید تا خرداد ۱۴۰۴ حدود ۳ همت اعلام شده بود؛ رقمی که با توجه به ادامه عملیات و تغییر هزینهها، هزینه نهایی پروژه محسوب نمیشود.
پیوند با زنجیره فولاد کردستان
مزیت اصلی صباامید، نزدیکی آن به معادن و مجتمع فرآوری صبانور است. این موقعیت امکان شکلگیری زنجیرهای نسبتا یکپارچه از استخراج سنگآهن تا تولید کنسانتره و گندله را فراهم میکند. در سوی دیگر، واحد احیای مستقیم شرکت صنایع فولاد کردستان در بیجار با ظرفیت حدود ۱.۶ میلیون تن آهن اسفنجی در حال ساخت است و گندله تولیدی صباامید میتواند بخشی از خوراک این واحد را تأمین کند.
اشتغال و ارزش افزوده منطقهای
برآوردها نشان میدهد، فاز نخست پروژه حدود ۲۰۰ شغل مستقیم و ۵۰۰ شغل غیرمستقیم ایجاد خواهد کرد. افزون بر اشتغال، راهاندازی صباامید میتواند خامفروشی را کاهش دهد، هزینه حمل مواد اولیه را پایین بیاورد و بخش بیشتری از ارزش افزوده سنگآهن را در کردستان نگه دارد. در نهایت، اهمیت این طرح ملی، تنها به ظرفیت تولید آن محدود نیست. موفقیت واقعی پروژه زمانی محقق میشود که کارخانه به تولید پایدار برسد، خوراک واحدهای پاییندستی را تأمین و به شکلگیری زنجیره فولاد در غرب کشور کمک کند.