کارشناس و تحلیلگر اقتصادی گفت: باید مشخص کنیم چه عواملی تقاضای ارز را افزایش می دهند و چرا منابع مالی به جای حرکت به سمت تولید، به بازارهای غیرمولد و فعالیت‌های سوداگرانه هدایت می شوند.
حسین محمودی اصل کارشناس و تحلیلگر اقتصادی در گفت و گو با « اخبار صنعت» با انتقاد از سیاست ارزپاشی بانک مرکزی تأکید کرد که عرضه ارز به بازار، بدون مدیریت تقاضا، نمی تواند راهکار پایداری برای کنترل بازار ارز باشد. حسین محمودی‌اصل معتقد است اگرچه شیوه توزیع ارز نسبت به گذشته شفاف تر شده، اما ماهیت سیاست همچنان تغییر نکرده است و ادامه این روند می تواند ذخایر ارزی کشور را در شرایط محدودیت منابع با خطر مواجه کند.
به گفته وی، دولت و بانک مرکزی باید به جای تمرکز صرف بر افزایش عرضه، مدیریت تقاضای ارز و هدایت منابع مالی به سمت تولید را در اولویت قرار دهند.
کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که ارزیابی شما از سیاست اخیر بانک مرکزی برای عرضه ارز به بازار چیست؟ آیا این سیاست می‌تواند به کنترل بازار ارز کمک کند، گفت: آنچه امروز در حوزه سیاست گذاری ارزی شاهد هستیم، تکرار مسیرهایی است که در گذشته نیز تجربه شده‌اند، اما نتوانسته اند به نتایج مطلوب و پایداری برسند. مسئله اصلی این است که به جای مدیریت تقاضا، همچنان بر مدیریت عرضه تمرکز می کنیم. این رویکرد پیش تر نیز به شیوه‌های نامناسبی اجرا می شد و در مواردی، ارز از مسیرهای غیر شفاف و در اختیار گروه‌های خاص قرار می گرفت؛ روندی که زمینه سوء استفاده و کسب ثروت‌های یک شبه را فراهم می کرد.
وی در این باره افزود: البته ممکن است شیوه اجرای سیاست فعلی نسبت به گذشته بهبود یافته و شفاف تر شده باشد، اما مسئله اساسی همچنان پابرجاست؛ زیرا ماهیت تصمیم گیری تغییر نکرده است. به بیان دیگر، اگرچه ممکن است روش اجرای یک سیاست اصلاح شود، اما تا زمانی که اصل سیاست بر عرضه بیشتر ارز استوار باشد و تقاضا مدیریت نشود، نمی توان انتظار داشت مشکلات ساختاری بازار ارز برطرف شود.
وی در این خصوص که چرا عرضه ارز به تنهایی نمی تواند راهکار مؤثری برای کنترل بازار باشد، گفت: زیرا در این رویکرد، به جای پرداختن به ریشه‌های شکل گیری تقاضای ارز، تلاش می شود با افزایش عرضه، بازار کنترل شود. درحالی که باید مشخص کنیم چه عواملی تقاضای ارز را افزایش می دهند و چرا منابع مالی به جای حرکت به سمت تولید، به بازارهای غیرمولد و فعالیت‌های سوداگرانه هدایت می شوند.
محمودی اصل معتقد است: اگر تقاضای ارز به درستی مدیریت نشود، افزایش عرضه نیز ممکن است تنها یک اثر کوتاه مدت داشته باشد. در چنین شرایطی، منابع ارزی کشور مصرف می شوند، بدون آنکه لزوماً مشکلات اساسی بازار برطرف شده باشند. بنابراین، سیاست‌گذار باید به‌جای تکرار راهکارهای گذشته، به دنبال اصلاح ساز و کارهای ایجاد تقاضا و هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی باشد.
محمودی اصل تصریح نمود: یکی از پرسش‌های اساسی این است که اگر شرایط محدودیت اقتصادی برای چند ماه دیگر ادامه پیدا کند و نرخ ارز افزایش یابد، بانک مرکزی چه برنامه ای برای مدیریت بازار خواهد داشت؟ برای مثال، اگر نرخ ارز در شرایط جدید به سطحی بالاتر از نرخ فعلی برسد، آیا بانک مرکزی همچنان قصد دارد ارز را با استفاده از ذخایر خود به بازار عرضه کند؟ اگر چنین تصمیمی گرفته شده، مبنای ارزیابی و محاسبات آن چیست؟ آیا سناریوهای مختلف، از جمله تداوم محدودیت ها و افزایش فشار بر منابع ارزی کشور، در این سیاست گذاری مورد توجه قرار گرفته اند؟
وی در این باره خاطر نشان کرد: به نظر می رسد سیاست گذار نباید صرفاً بر اساس انتظار پایان یافتن شرایط فعلی تصمیم گیری کند. هر برنامه اقتصادی باید سناریوهای مختلف را در نظر بگیرد و برای شرایط دشوارتر نیز راهکار مشخصی داشته باشد. اگر سیاست گذاری تنها بر مبنای خوش بینی به تغییر شرایط انجام شود، ممکن است کشور در صورت تداوم محدودیت‌ها با مشکلات جدی تری مواجه شود.
محمودی اصل در پایان گفت و گو در پاسخ به این پرسش مهم که در اظهارات شما به موضوع عرضه ذخایر ارزی اشاره شده است. این مسئله چه اهمیتی دارد، گفت: ذخایر ارزی کشور منابعی محدود و راهبردی هستند و باید با دقت و بر اساس اولویت های اقتصادی مدیریت شوند. اگر این منابع در شرایط محدودیت اقتصادی به بازار عرضه شوند، لازم است مشخص باشد که این اقدام چه هدفی را دنبال می‌کند و چه برنامه ای برای حفظ توان تأمین نیازهای ضروری کشور وجود دارد.
وی در این باره افزود: یکی از نگرانی‌های مهم، تأمین ارز مورد نیاز برای واردات دارو، مواد اولیه و کالاهای ضروری تولید است. اگر ذخایر ارزی در مسیری مصرف شوند که به حل پایدار مشکلات اقتصادی منجر نشود، ممکن است در ادامه، تأمین ارز برای نیازهای حیاتی کشور دشوارتر شود. بنابراین، بانک مرکزی باید میان نیازهای کوتاه مدت بازار و ضرورت حفظ منابع ارزی برای آینده تعادل برقرار کند. عرضه ارز نباید بدون ارزیابی دقیق پیامدهای آن و بدون در نظر گرفتن سناریوهای احتمالی انجام شود.