یک رسانهی عربی در خصوص بازگشت پناهجویان سوریه به کشورشان نوشت: بر اساس آمارها و دادههای میدانی، شمار پناهجویان سوری که به کشورشان بازگشتهاند، بسیار کمتر از میزان پیشبینیشده است و بیشتر آنها با مشاهده شرایط موجود، تمایلی به بازگشت ندارند.
العربی الجدید نوشت: بیشتر پناهجویان سوری که به کشورشان بازگشتهاند، از کشورهایی هستند که درآن فرصتهای شغلی مناسبی نداشتند و با توجه به داشتن ملک و زمین در سوریه، برای دستیابی به شرایطی بهتر به وطن بازگشتهاند.
در مقابل، بخش بزرگی از سوریهایی که موفق به اخذ اقامت دائم یا تابعیت کشورهای دیگر شدهاند، برای بررسی اوضاع به سوریه آمدند؛ اما با مشاهده شرایط موجود تصمیم گرفتندآن را ترک کنند.
العربی الجدید در خصوص دلایل بیمیلی پناهجویان سوری به بازگشت به وطن خود نوشت: سوریها باوجود برطرفشدن عواملی که پیشتر آنها را به ترک کشور واداشته بود، بنا به دلایلی از جمله عملکرد دولت و شیوه اداره کشور، از بازگشت خودداری میکنند. همچنین وضعیت امنیتی منطقه و در نهایت، خواسته های شخصی پناهجویان از دیگر دلایلی است که موجب شده است تمایلی به بازگشت نداشته باشند.
این منبع افزود: به نظر میرسد مهمترین دلیل عدم تمایل پناهجویان سوری به بازگشت به کشورشان مربوط به عملکرد دولت انتقالی و ناتوانی آن در بهبود شرایط معیشتی و خدماتی کشور باشد. هرچند حقوق کارکنان دولت چندین برابر افزایشیافته و فرصتهای شغلی در برخی تخصصها بهبود اندکی داشته است، اما قیمت کالاها و خدمات چندین برابر دستمزدها، جهش داشته است.
علاوه بر این، دولت نتوانسته است زیرساختهای فرسوده کشور را بازسازی نموده و خدمات اساسی موردنیاز مردم را ارائه دهد. همچنین افزایش نامعقول قیمت انرژی و هزینه قبض برق، مشکلاتی است که به نظر می رسد برنامه روشنی برای حل آن وجود ندارد.علاوه بر این، پرونده بازسازی کشور بهکلی متوقف شده و هیچ گامی در این زمینه برداشته نشده است. حتی برعکس، شهروندانی که میخواهند خانههای خود را تعمیر و بازسازی کنند، شاهدند که دولت موقت برای صدور مجوز بازسازی، آنها را به پرداخت کمکهای مالی به صندوقهایی از جمله «صندوق توسعه» و صندوقهای «کار مردمی» وادار میکند که خود ایجاد کرده است. تمام این موارد در حالی است که هیچ طرح سازمانیافتهای برای بازسازی اصولی و نظاممند در سوریه وجود ندارد.
همچنین تنشهای موجود در منطقه، تجاوزات مکرر رژیم صهیونیستی به خاک سوریه از دیگر عواملی هستند که باعث شده است بسیاری از پناهجویان سوری برای بازگشت و اقامت دوباره در کشورشان تردید داشته باشند.
در کنار این عوامل، دلایل فردی و اجتماعی نیز وجود دارد که به طولانیشدن دوره پناهندگی بازمیگردد. سالهای طولانی پناهندگی باعث شده است نسلی از جوانان سوری، زندگی خود را در کشورهای میزبان و دور از سرزمین مادریشان بسازند و تعلق خاطر آنان به کشورهای میزبان بیش از وطن خودشان است؛ وطنی که یا در کودکی و در دوران جنگ آن را ترک کرده یا هرگز آن را ندیده اند.
با اینحال، مهمترین عامل در تصمیمگیری برای بازگشت پناهجویان سوری، همچنان به عملکرد دولت بستگی دارد؛ عملکردی که بهجای ایجاد انگیزه بازگشت برای این افراد، آنها را از این تصمیم دلسرد کرده است.