اخبار صنعت-حسین کوثری: در حالی که بخش قابل توجهی از منابع ارزی اشخاص حقیقی و حقوقی خارج از چرخه سرمایهگذاری قرار دارد، بازار سرمایه در حال راهاندازی ابزاری جدید برای جذب این منابع و هدایت آنها به سمت فعالیتهای مولد است. صندوقهای سرمایهگذاری در داراییهای با درآمد ثابت ارزی، با همکاری سازمان بورس و بانک مرکزی طراحی شدهاند تا دارندگان ارز بتوانند ضمن حفظ سرمایه خود به ارز، از محل سرمایهگذاری آن بازده ارزی نیز کسب کنند. علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: احتمالاً نخستین صندوق ارزی در هفته آینده تأسیس شود. پس از تأسیس نیز حداکثر حدود یک هفته بعد میتوانیم مجوز پذیرهنویسی صندوق را صادر کنیم. با توجه به درخواستهای موجود، پیشبینی میشود تعداد صندوقهای ارزی تا پایان سال به چهار صندوق برسد.علیاکبر ایرانشاهی در حاشیه مراسم آغاز پذیرهنویسی صندوق پروژه برق خورشیدی با اشاره به روند توسعه صندوقهای سرمایهگذاری در بازار سرمایه ایران افزود: در حال حاضر 2 صندوق ارزی موافقت اصولی دریافت کردهاند و در مرحله تأسیس قرار دارند.
رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: به احتمال بسیار زیاد، نخستین صندوق ارزی تا هفته آینده تأسیس میشود. این صندوق پس از آن وارد فرآیند پذیرهنویسی خواهد شد.
او توضیح داد: 2 درخواست جدید نیز برای صدور موافقت اصولی صندوقهای ارزی روی میز قرار دارد. با توجه به روند موجود، پیشبینی میشود تا پایان سال 4 صندوق ارزی تأسیس شود و به جذب منابع ارزی از سرمایهگذاران اقدام کنند.
ایرانشاهی از طراحی نوع جدیدی از صندوقهای سرمایهگذاری خبر داد و گفت: صندوق تأمین مالی بدهی خصوصی (Private Debt Fund) جدیدترین نوع صندوقی است که در بازار سرمایه تعریف شده است.
او توضیح داد: مقررات این نوع از صندوقها به تصویب هیئتمدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسیده و فرآیند صدور موافقت اصولی برای نخستین صندوق تأمین مالی بدهی خصوصی در حال انجام است.
هشت بانک درخواست تأسیس صندوق سرمایهگذاری ارزی را ارائه کردهاند
پیشتر رئیسکل بانک مرکزی از آغاز فعالیت نخستین صندوق سرمایهگذاری در داراییهای ارزی با درآمد ثابت تا پایان شهریورماه خبر داد.
عبدالناصر همتی با اشاره به مصوبه هیئت عالی بانک مرکزی اظهار کرد: صندوقهای سرمایهگذاری ارزی با هدف جذب منابع ارزی خرد در دسترس عموم مردم و هدایت این منابع به سمت تأمین مالی پروژههای مولد اقتصادی ایجاد میشوند.
وی افزود: راهاندازی این صندوقها در راستای توسعه ابزارهای مالی ارزی، تعمیق بازارهای مالی و فراهمسازی بسترهای جدید برای مشارکت مردم در سرمایهگذاریهای ارزی صورت میگیرد.
رئیسکل بانک مرکزی تأکید کرد: صندوقهای سرمایهگذاری ارزی بهصورت همزمان تحت نظارت بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت خواهند کرد و سازوکارهای لازم برای حفظ شفافیت، انتظامبخشی و صیانت از حقوق سرمایهگذاران در فعالیت آنها پیشبینی شده است.همتی ادامه داد: در حال حاضر، دو بانک بزرگ کشور در مراحل نهایی اخذ مجوز تأسیس صندوق سرمایهگذاری ارزی قرار دارند و پیشبینی میشود یکی از این صندوقها، پس از تکمیل فرآیندهای قانونی و اخذ مجوزهای لازم، تا پایان شهریورماه فعالیت خود را آغاز کند.
وی همچنین اعلام کرد: تاکنون هشت بانک درخواست تأسیس صندوق سرمایهگذاری ارزی را به بانک مرکزی ارائه کردهاند که درخواستها مطابق ضوابط و مقررات مربوط در دست بررسی است.
نحوه سرمایه گذاری در صندوق ارزی
صندوقهای سرمایهگذاری روش مناسبی برای جذب سرمایههای خرد و کلان و در نهایت تامین مالی در اقتصاد هستند. با توجه به اینکه نوسانات نرخ ارز نقش مهمی در تعیین وضعیت اقتصادی کشورهای دارای منابع طبیعی زیاد مانند نفت و گاز دارد، بنابراین هر گونه محدودیتی در فروش منابع طبیعی تاثیر مستقیمی بر منابع ارزش و نوسانات نرخ ارز در این کشورها خواهد داشت. صندوق ارزی یا صندوق مبتنی بر ارزهای خارجی روشی مناسب برای جذب منابع ارزی و کسب سود از نوسانات نرخ ارز است.
صندوق ارزی یا Currency Fund نوعی صندوق سرمایهگذاری است که به صورت تخصصی در ارزهای خارجی یا اوراق بهادار مرتبط با ارزهای خارجی سرمایهگذاری میکند. شاخص های کلان اقتصادی تحت تاثیر نوسانات ارزی میتوانند دچار تغییرات زیادی شوند. هدف اصلی از راهاندازی صندوق ارزی حفظ ارزش سرمایه در برابر نوسانات ارزی، کسب سود از تغییرات نرخ ارز و تنوعبخشی است. بنابراین میتوان گفت مهمترین مزیت صندوق ارزی برای سرمایهگذاران، کاهش ریسک ناشی از کاهش ارزش پول ملی و امکان بهرهگیری از سود سرمایهگذاری در بازارهای بینالمللی است.
تکیب دارایی های صندوق ارزی
صندوق ارزی عمده داراییهای خود را به انواع ارزهای خارجی مانند دلار، یورو، پوند، فرانک سوئیس، ین و.. اختصاص میدهد. همچنین، صندوقهای ارزی امکان سرمایهگذاری در اوراق قرضه دولتی کشورهای مختلف را دارند. اختصاص بخشی از داراییهای صندوق ارزی به اوراق مشتقه نیز یک استراتژی رایج در آنهاست.
چند نمونه از بهترین صندوق های ارزی در جهان
صندوق های ارزی در جهان نقش مهمی در سرمایهگذاری های بینالمللی دارند. از جمله بهترین صندوق های ارزی در جهان میتوان به اسامی زیر اشاره کرد:
Vanguard Total International Bond Index Fund (VBTLX)
Fidelity International Currency Fund
BlackRock Global Funds – Currency Strategies Fund
HSBC Global Currency Fund
PIMCO Foreign Currency Fund
گاهی اوقات این سوال مطرح میشود که سرمایه گذاری در طلا بهتر است یا دلار؟. برای پاسخ به این سوال باید توجه داشت که دلار و طلا میتوانند نقش مکمل در سبد دارایی داشته باشند. در ادامه با بررسی مزایای سرمایهگذاری در صندوق ارزی پاسخ بهتری برای این پرسش خواهید یافت.
مزایای سرمایه گذاری در صندوق ارزی
همانطور که پیشتر اشاره شد هدف اصلی از ایجاد صندوقهای ارزی، توسعه سرمایهگذاریهای خارجی و کسب سود از نوسانات بازار ارزهای خارجی است. از جمله مهمترین مزایای صندوق ارزی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مدیریت حرفهای ریسک
قابل معامله در بورس
کسب سود از نوسانات بازار ارز
معاف از مالیات
تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری
پوشش تورم
کاهش سفتهبازی در بازار ارز
تفاوت صندوق ارزی با بازار فارکس (Forex)
تفاوت اصلی بین صندوق ارزی و بازار فارکس در نحوه سرمایهگذاری و میزان ریسک آنهاست. در حقیقت، صندوق ارزی مانند تمامی صندوقهای سرمایهگذاری یک نهاد مالی و دارای ارکان مدیر صندوق، حسابرس، متولی و تحت نظارت مستقیم سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکند. اما، فارکس بازاری است جهانی و غیرمتمرکز برای خرید و فروش ارزهای خارجی بوده و عمدتا با اهداف معاملهگری در آن فعالیت میکنند. صندوق ارزی برای سرمایهگذارانی که تجربه کم دارند یا ریسکپذیری پایین دارند مناسب است. در حالی که بازار فارکس بسیار پرریسک و بهرهگیری از ابزارهای تحلیل تکنیکال در آن لازم است. همچنین، هزینههای معاملهگری در بازار فارکس بسته به نوع کارگزاری میتواند بسیار بالا باشد و شامل هزینههایی مانند بهره شبانه شود. اما، صندوقهای سرمایهگذاری به طور کلی مانند صندوق طلا جام فارابی بسیار کمهزینه هستند.
صندوق ارزی ابزاری نوین و کارآمد برای سرمایهگذاری در بازارهای جهانی و حفظ ارزش دارایی در برابر نوسانات ارزی است. این صندوقها با بهرهگیری از مدیریت حرفهای، امکان مشارکت غیرمستقیم سرمایهگذاران در بازار ارز را فراهم میکنند، بدون آنکه نیازی به دانش تخصصی یا فعالیت روزانه در بازارهای پرریسکی مانند فارکس باشد.در شرایط اقتصادی کشورهایی که منابع ارزی آنها از محل صادرات کالاهای طبیعی مانند نفت و گاز تأمین میشود، صندوقهای ارزی میتوانند نقش مهمی در جذب منابع خارجی، مدیریت نوسانات نرخ ارز و تأمین مالی پایدار ایفا کنند. سرمایه گذاری در طلا و ارز ارزش دارایی را در برابر تورم حفظ میکند. از سوی دیگر، سرمایهگذاری در صندوق ارزی راهی مطمئن برای تنوعبخشی به سبد داراییها، پوشش ریسک ارزی و مشارکت در بازارهای بینالمللی با ریسک کنترلشده است.
صندوق ارزی چگونه کار میکند؟
مکانیزم فعالیت صندوقهای ارزی را میتوان در چند مرحله خلاصه کرد:
۱) سرمایهگذاران ارز خود را به صندوق واریز میکنند.
۲) صندوق در ازای آن واحدهای سرمایهگذاری صادر میکند.
۳) منابع جمعآوری شده در داراییها یا پروژههای ارزی سرمایهگذاری میشود.
۴) سود حاصل از سرمایهگذاریها به صندوق بازمیگردد.
۵) ارزش واحدهای صندوق متناسب با عملکرد سرمایهگذاریها افزایش مییابد.
۶) سرمایهگذاران در زمان دلخواه میتوانند واحدهای خود را ابطال کنند.
طبق مقررات اعلام شده، این صندوقها تحت نظارت سازمان بورس، بانک مرکزی و سایر نهادهای ناظر فعالیت خواهند کرد.
داراییهای صندوق سرمایهگذاری ارزی چیست؟
ترکیب دارایی صندوقهای ارزی بسته به نوع صندوق میتواند متفاوت باشد. مهمترین گزینههای سرمایهگذاری شامل موارد زیر است:
سپردههای ارزی؛ بخشی از منابع صندوق میتواند در سپردههای ارزی بانکها نگهداری شود.
اوراق بدهی ارزی؛ اوراقی که اصل و سود آنها بر اساس ارز خارجی پرداخت میشود.
پروژههای صادراتی؛ سرمایهگذاری در طرحهایی که درآمد ارزی دارند، مانند صنایع پتروشیمی، معدنی و صادراتی.
ابزارهای مالی ارزی؛ سایر ابزارهای مالی که بازدهی آنها به ارز خارجی وابسته است.
این تنوع دارایی به مدیران صندوق کمک میکند تا ریسک سرمایهگذاری را کنترل کرده و بازدهی مناسبی برای سرمایهگذاران ایجاد کنند.
مزایای صندوق سرمایهگذاری ارزی
برخی از مزایای صندوقهای سرمایهگذاری ارزی عبارتند از:
۱) حفظ ارزش دارایی در برابر تورم
یکی از مهمترین مزایای صندوقهای ارزی، امکان محافظت از سرمایه در برابر کاهش ارزش پول ملی است.
۲) حذف ریسک نگهداری فیزیکی ارز
سرقت، مفقودی، جعل اسکناس و سایر مشکلات مرتبط با نگهداری ارز فیزیکی در این روش وجود ندارد.
۳) مدیریت حرفهای سرمایه
تصمیمات سرمایهگذاری توسط مدیران متخصص و تحت نظارت نهادهای قانونی اتخاذ میشود.
۴) شفافیت اطلاعات
صندوقهای سرمایهگذاری موظف به انتشار گزارشهای مالی و عملکردی هستند.
۵) مشارکت در پروژههای اقتصادی
سرمایهگذار علاوه بر حفظ ارزش دارایی خود، در توسعه پروژههای اقتصادی و صادراتی نیز سهیم میشود.