قدرت طاهری
پژوهشگر اقتصاد انرژیهای تجدید پذیر
سیاست توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در چین در چارچوب سیاستهای کلان این کشور در زمینه حفاظت از محیط زیست، اصلاح نظام انرژی و توسعه پایدار شکل گرفته است. دولت چین طی سالهای گذشته مجموعهای از سیاستها و مقررات را با هدف کاهش آلودگی، بهبود بهرهوری انرژی و افزایش سهم منابع تجدیدپذیر در سبد انرژی کشور به اجرا گذاشته است. همزمان، اصلاحات بازار برق و حرکت تدریجی به سمت سازوکارهای مبتنی بر بازار، از مهمترین محورهای تحول نظام انرژی چین به شمار میروند.
یکی از محورهای مهم این اصلاحات، بازنگری در نظام قیمتگذاری برق و تعیین نقش دولت و بازار در فرایند قیمتگذاری است. در این چارچوب، دولت چین بهتدریج امکان بیشتری برای شکلگیری قیمت برق بر اساس شرایط بازار فراهم کرده است، در حالی که برخی مؤلفههای مربوط به انتقال و توزیع همچنان تحت نظارت و تنظیم دولت قرار دارند. همچنین، سیاستهای مربوط به قیمت سوختهای فسیلی، بهویژه زغالسنگ مورد استفاده در نیروگاهها، و ایجاد سازوکارهای مناسب برای مبادله برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر، بخشی از اصلاحات گستردهتر بازار انرژی را تشکیل میدهند .
قیمتگذاری انرژیهای تجدیدپذیر و اتصال به شبکه
تعیین قیمت برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر و نحوه اتصال این نیروگاهها به شبکه برق، از موضوعات مهم در نظام سیاستگذاری انرژی چین است. در مراحل مختلف توسعه این نظام، تعرفههای مربوط به برق تجدیدپذیر با توجه به نوع فناوری، شرایط منطقهای و هزینههای تولید تعیین شدهاند و امکان تعدیل آنها متناسب با تحولات فناوری و اقتصادی وجود داشته است .
در پروژههایی که از طریق مناقصه یا سازوکارهای رقابتی انتخاب میشوند، قیمت پیشنهادی برنده مناقصه میتواند مبنای تعیین قیمت برق قرار گیرد. همچنین، برای پوشش بخشی از هزینههای اضافی ناشی از خرید و انتقال برق تجدیدپذیر، سازوکارهای مالی و تعرفهای مشخصی در نظر گرفته شده است. هدف از این سازوکارها ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و در عین حال، فراهم کردن شرایط مناسب برای ادغام این منابع در شبکه برق کشور است .
ساختار نهادی و نظام نظارت
مدیریت توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در چین بر اساس یک ساختار چندسطحی انجام میشود که در آن نهادهای مرکزی و دولتهای محلی هر یک مسئولیتهای مشخصی بر عهده دارند. کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین (NDRC) در سطح ملی نقش مهمی در سیاستگذاری، برنامهریزی و هماهنگی توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دارد. در سطح استانی نیز نهادهای مسئول انرژی و توسعه اقتصادی، اجرای سیاستها و مدیریت پروژهها را در محدوده جغرافیایی خود دنبال میکنند .
در کنار این نهادها، نهادهای تنظیمگر بخش برق نیز بر عملکرد بازار برق، فعالیت شرکتهای تولیدکننده و شبکههای برق و نحوه اتصال نیروگاههای تجدیدپذیر به شبکه نظارت دارند. هماهنگی میان تولیدکنندگان برق، شرکتهای شبکه و نهادهای دولتی برای اطمینان از انتقال و تسویه برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر، یکی از الزامات اصلی اجرای سیاستهای توسعه این بخش است .