صنایع خلاق نقش مهمی در توسعه اقتصادی و فرهنگی کشورها دارند. این صنایع با ایجاد اشتغال، افزایش تولید ناخالص داخلی و تقویت هویت فرهنگی، به پایداری اقتصادی و اجتماعی کمک می کنند. همچنین، این صنایع با تکیه بر نوآوری و خلاقیت، زمینه ساز توسعه فناوری های نوین و بهبود کیفیت زندگی مردم هستند. این صنایع به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که هر یک نقش ویژه ای در اقتصاد و فرهنگ دارند. صنایع خلاق نه تنها به رشد فرهنگی و اجتماعی کمک میکنند، بلکه نقش مهمی در اقتصاد نیز ایفا میکنند. این صنایع به ایجاد اشتغال، افزایش صادرات و توسعه فناوریهای نوین کمک میکنند. همچنین، صنایع خلاق میتوانند به عنوان یک موتور محرک برای رشد سایر صنایع نیز عمل کنند.
کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development) یا به اختصار آنکتاد تعریف خود از صنایع خلاق را به شرح زیر ارائه نموده است:
صنایع خلاق صنایعی هستند که چرخههایی از خلق، تولید و توزیع کالاها و خدماتاند که خلاقیت و سرمایۀ فکری را بهعنوان مادۀ خام به کار میگیرند، متشکل از مجموعهای از فعالیتهای دانشبنیان، متمرکز بر هنر اما نه محدود به آن است که پتانسیل درآمدزایی از دادوستد و حقوق مالکیت معنوی دارند.
این صنایع شامل محصولات مادی و ملموس و غیرمادی و معنوی، یا خدمات هنری با محتوای خلاق، ارزش اقتصادی و هدفهای بازاری هستند.
در تقاطع میان صنعتگر، خدمات و بخشهای صنعتی قرار دارند، و در تجارت جهانی یک بخش پویای جدید به وجود میآورند.
در رویکرد آنکتاد به صنایع خلاق، که «خلاقیت» را بهعنوان فصلالخطاب در نظر میگیرد، هر نوع فعالیتی که دارای یک مؤلفۀ هنری قوی باشد تا «هر نوع فعالیت اقتصادی که فرآوردههای سمبلیک تولید میکند و وابستگی شدیدی به مقولۀ مالکیت معنوی دارد و برای یک بازار تا حد امکان بزرگ انجام میشود» در گسترۀ صنایع خلاق جای میگیرند (آنکتاد، ۲۰۰۸).
صنایع خلاق میتوانند نقش مهمی در توسعه پایدار ایفا کنند. با استفاده از مواد بازیافتی، انرژیهای تجدیدپذیر و طراحیهای پایدار، میتوان به تولید محصولات و خدماتی پرداخت که همزمان با ایجاد ارزش اقتصادی، به محیط زیست نیز احترام بگذارند.
صنایع خلاق میتوانند به تقویت هویت فرهنگی و اجتماعی جوامع کمک کنند. با تولید آثار هنری، ادبی و فرهنگی که ریشه در فرهنگ و تاریخ جامعه دارند، میتوان به حفظ و توسعه میراث فرهنگی کمک کرد.
صنایع خلاق میتوانند نقش مهمی در آموزش و پرورش ایفا کنند. با ایجاد فرصتهای یادگیری خلاقانه و پرورش مهارتهای خلاقیت و نوآوری در دانشآموزان و دانشجویان، میتوان به توسعه نیروی انسانی خلاق و نوآور کمک کرد.
شرکت خلاق به شرکتهایی گفته میشود که جوهرۀ رشد آنها خلاقیت و نوآوری برای ارائۀ محصولات و خدمات جدید و مدلهای نوین کسبوکار در سطح بازار هدف است.