تحریمها و اثرات بلندمدت
ادامه از صفحه اول
مسئله فقط تحریم نیست؛ بلکه خارج شدن از زنجیره جهانی ارزش است. این شاید یکی از مهمترین هزینههای بلندمدت تحریم برای ایران باشد. اقتصادهای امروز در شبکهای از روابط بینالمللی رشد میکنند. سرمایه، فناوری، دانش مدیریتی، مواد اولیه، قطعات، بازارهای صادراتی و خدمات مالی در بسیاری از موارد از مرزهای کشورها عبور میکنند. وقتی یک اقتصاد برای مدت طولانی از این شبکه فاصله میگیرد، هزینه آن فقط کاهش تجارت نیست.
ممکن است یک شرکت ایرانی همچنان تولید کند؛ اما با فناوری قدیمیتر، هزینه بالاتر، سرمایه کمتر و بازار محدودتر. ممکن است صادرات ادامه پیدا کند؛ اما به بازارهایی محدود شود که در آن تاجران ایرانی قدرت چانهزنی کمتری دارند.
در چنین شرایطی، اقتصاد در جریان است، اما رقابتپذیری و ظرفیت رشد آن بهتدریج فرسوده میشود.
تحریمها را نمیتوان صرفاً با نرخ دلار، قیمت کالا یا مقدار صادرات نفت سنجید.
تحریم زمانی به یک مسئله راهبردی تبدیل میشود که چند سال و حتی چند دهه ادامه پیدا کند و در ساختار اقتصاد اثر بگذارد.
اگر تحریم باعث شود سرمایهگذاری کاهش یابد، فناوری با سرعت کمتری وارد شود، سرمایه خارجی فرار کند، بنگاهها از بازارهای جهانی فاصله بگیرند و هزینه تجارت افزایش پیدا کند، آنگاه اقتصاد نه فقط تولید امروز، بلکه بخشی از ظرفیت تولید فردا را نیز از دست میدهد.
شاید مهمترین هزینه تحریم برای ایران این باشد که اقتصاد در جریان است، اما کوچکتر است، در حالیکه میتوانست بسیار بزرگتر، مولدتر و قدرتمندتر باشد.