در شرایطی که اقتصاد ایران زیر فشار محدودیتهای بینالمللی و تنشهای ناشی از تحریم و جنگ قرار دارد، کارشناسان هدایت منابع راکد ارزی مردم را ظرفیتی امن و غیرتورمی برای تأمین مالی بخش واقعی و مولد اقتصاد میدانند؛ منابعی که طی سالهای گذشته بخشی از آنها برای حفظ ارزش دارایی به شکل اسکناس در منازل یا صندوقهای امانات نگهداری شده و دور از رنگ و بوی تولید و بخش غیرمولد بودهاند.همزمان با تشدید نوسانات ارزی، بانک مرکزی از برنامه راهاندازی صندوقهای ارزی خبر داد. این صندوقها قرار است سرمایه ایرانیان مقیم داخل و خارج از کشور را جذب کنند و آن را در قالب داراییهای ارزی مدیریتشده نگه دارند. هدف اعلامشده، هدایت نقدینگی ارزی پراکنده به سمت ابزارهای رسمی و کاهش فشار مستقیم بر بازار نقدی است.عرضه نخستین صندوق ارزی کشور اقدامی مهم و تحولی بزرگ در سیستم تامین مالی بخش مولد اقتصاد است.اجرایی شدن مگاپروژه رویش توسط وزارت اقتصاد و عرضه نخستین صندوق ارزی کشور، نشاندهنده یک چرخش استراتژیک در سیاستهای تأمین مالی کشور است. این اقدام با هدف حل چالش نقدینگی ارزی و مدیریت نوسانات بازار، تلاش میکند تا از طریق ایجاد یک کانال رسمی و امن، جریان سرمایههای ارزی راکد در میان خانوارها را به سمت بخشهای عملیاتی و تولیدی هدایت کند. این طرح نه تنها یک ابزار مالی، بلکه یک راهکار ساختاری برای کاهش وابستگی به منابع ارزی سنتی و ورود به عصر تأمین مالی نوآورانه است.عملکرد این صندوق بر پایه ایجاد اعتماد و تضمین بازدهی استوار است. با هدایت این منابع به سمت صنایع پیشران و صادراتمحور، دولت نه تنها با چالش کمبود ارز برای واردات مواد اولیه و ماشینآلات مواجه نخواهد شد، بلکه از طریق ایجاد چرخه ارز در برابر ارز، ثبات بیشتری در زنجیره تأمین بخش مولد ایجاد میکند. این مکانیسم باعث میشود سرمایههای خرد مردمی، به جای انباشت غیرمولد، به سرمایههای کلان و استراتژیک در صنایع حساس تبدیل شوند که منجر به تقویت ساختار تولیدی کشور میگردد. این روند، مسیر رسیدن به اهداف کلان اقتصادی، از جمله افزایش سهم صادرات از تولید ناخالص داخلی و تقویت تابآوری اقتصادی در برابر شوکهای خارجی را هموار خواهد ساخت.صندوق ارزی «مانا ملت» با ارزش هر واحد 10 دلار و حداقل سرمایهگذاری 100 دلار، در 160 شعبه ارزی بانک ملت پذیرهنویسی خود را آغاز کرده است. ویژگی کلیدی این صندوق، حفظ ماهیت دلاری منابع در تمام مراحل است و اصل سرمایه و سود به دلار پرداخت میشود.برای مخاطب عادی این طرح یعنی وجود یک گزینه تازه در کنار خرید مستقیم اسکناس. صاحبان سرمایه میتوانند بهجای نگهداری ارز فیزیکی، واحدهای این صندوقها را بخرند و از تغییرات نرخ ارز بهرهمند شوند، بدون نگرانی از نقل و انتقال یا نگهداری اسکناس. جزئیات دقیق نحوه ورود و خروج سرمایه از این صندوقها هنوز بهطور کامل اعلام نشده است.سیاستگذار ارزی در ماههای اخیر کوشیده با ابزارهایی مانند مرکز مبادله، فاصله نرخ بازار آزاد و بازار رسمی را کم کند. راهاندازی صندوق ارزی در همین مسیر و بهعنوان گامی برای مدیریت تقاضای سرمایهگذاری، جدا از تقاضای مصرفی ارز، ارزیابی میشود. دادههای بازار نشان میدهد رشد همزمان دلار، یورو و پوند بیشتر به عوامل کلان اقتصادی مرتبط است تا یک رویداد مقطعی.