آمارهای گمرکی از کاهش میانگین زمان ترخیص کالا در گمرکات کشور از ۱۴۳ ساعت به ۷۳ ساعت حکایت دارد به گونه ای که افزایش سهم کالاهای کم‌ریسک در مسیر سبز، استفاده از پروفایل‌های ریسک، هوشمندسازی و اصلاح رویه‌های گمرکی از عوامل این کاهش به شمار می روند.
کاهش زمان ترخیص کالا به ۳ روز از برنامه‌های این وزارت در حوزه تسهیل تجارت خارجی است. با رسیدن میانگین زمان ترخیص به ۷۳ ساعت، این شاخص در حال حاضر حدود یک ساعت با هدف سه‌روزه فاصله دارد.
بر اساس اعلام حسن علیدوستی سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و امور بین‌الملل گمرک ایران، میانگین زمان ترخیص کالا در گمرکات کشور از ۱۴۳ ساعت به ۷۳ ساعت رسیده است. این میزان کاهش، معادل حدود ۵۰ درصد زمان متوسط قبلی است. گمرک ایران افزایش سهم کالاهای قرارگرفته در مسیر سبز و استفاده از پروفایل‌های ریسک را از عوامل مؤثر در کاهش زمان ترخیص اعلام کرده است.
استفاده از نظام مدیریت ریسک، امکان تفکیک کالاها بر اساس میزان ریسک و اعمال کنترل‌های متناسب با هر محموله را فراهم می‌کند.
وزارت امور اقتصادی و دارایی کاهش زمان ترخیص را در چارچوب برنامه گسترده‌تر تسهیل تجارت خارجی دنبال می‌کند؛ در این راستا سیدعلی مدنی‌زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی پیش از این با اشاره به نقش بیش از ۲۰ دستگاه در فرآیندهای مرزی و تجاری، تأکید کرده بود که همه مسائل موجود در مرزها به گمرک مربوط نمی‌شود و بر همین اساس دو پروژه «مدیریت هماهنگ مرزی» و «حمل یکسره» در دستور کار وزارت اقتصاد قرار گرفته است.
اجرای مدیریت هماهنگ مرزی با هدف افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط با فرآیند تجارت و کاهش موازی‌کاری‌ها دنبال می‌شود و در طرح حمل یکسره نیز انتقال کالا از مبادی ورودی به مقصد، با کاهش توقف‌های غیرضروری، مورد توجه قرار دارد.
در کنار کاهش میانگین زمان ترخیص، تسریع در ترخیص کالاهای اساسی نیز مورد توجه گمرک ایران قرار گرفته است؛ بر اساس اعلام فرود عسگری رئیس کل گمرک ایران، کالاهایی از جمله غلات، نهاده‌های دامی، روغن، دارو و تجهیزات پزشکی در مسیر سبز قرار گرفته‌اند و فرآیند ترخیص آنها با سرعت بیشتری انجام می‌شود.
همچنین حدود ۴.۵ تا ۴.۶ میلیون تن کالای اساسی در گمرکات، بنادر و مبادی ورودی کشور در حال طی فرآیند ترخیص است.
بخش قابل توجهی از این کالاها را نهاده‌های دامی، روغن و دانه‌های روغنی تشکیل می‌دهد و بندر امام خمینی(ره) نیز سهم قابل توجهی از موجودی کالاهای اساسی را در اختیار دارد.
در برنامه کاهش زمان ترخیص، اصلاح فرآیندهای گمرکی در کنار هماهنگی با دستگاه‌های مرتبط و اصلاح مقررات مؤثر بر تجارت خارجی دنبال می‌شود. وزیر امور اقتصادی و دارایی پیش از این بر ضرورت هماهنگی با بانک مرکزی و دستگاه‌های مرتبط با فرآیند تخصیص ارز برای کاهش زمان ترخیص تاکید کرده بود.
از این منظر، زمان نهایی ورود کالا به چرخه تولید و مصرف، علاوه بر تشریفات گمرکی، به فرآیندهایی مانند صدور مجوزها، حمل‌ونقل و سایر مراحل مرتبط با تجارت خارجی نیز وابسته است.
کاهش میانگین زمان توقف و ترخیص کالا از ۱۴۳ ساعت به ۷۳ ساعت، فاصله این شاخص با هدف ۳روزه را به حدود یک ساعت رسانده است. بر اساس برنامه وزارت اقتصاد و گمرک ایران، توسعه مدیریت ریسک، هوشمندسازی فرآیندها، مدیریت هماهنگ مرزی و اجرای حمل یکسره، از جمله اقداماتی است که برای ادامه روند کاهش زمان تجارت خارجی دنبال می‌شود.
هدف این اقدامات، کاهش زمان انجام تشریفات و تسهیل جریان ورود و ترخیص کالا در کشور است.