شیوا هادی‌زاده رئیسی رئیس اداره کل امنیت اطلاعات بانک توسعه صادرات ایران، عادل نیستانی رئیس اداره کل راهبری فناوری اطلاعات این بانک، وحید خدابخشی مدیرعامل شرکت مدیریت امن الکترونیکی کاشف و هاشم حبیبی هم‌بنیان‌گذار شرکت توان امید تابان، دیدگاه‌های خود را درباره الزامات طراحی و پیاده‌سازی معماری تاب‌آور در نظام بانکی مطرح کردند.
توجه به نیاز مشتریان و پیش‌بینی سناریوهای مختلف بحران
شیوا هادی‌زاده رئیس اداره کل امنیت اطلاعات بانک توسعه صادرات ایران با اشاره به اهمیت تاب‌آوری در نظام بانکی گفت: توانایی بانک‌ها برای مقابله با بحران، عبور از شرایط پیش‌آمده با کمترین آسیب و حفظ عملکرد سازمان از مهم‌ترین ابعاد تاب‌آوری است.
وی با بیان اینکه ماهیت، شدت و گستردگی بحران‌ها در میزان و نوع تاب‌آوری مورد نیاز سازمان‌ها تأثیرگذار است، افزود: در زمان بروز بحران، مشتریان بیش از هر چیز به دنبال کسب اطمینان از امنیت حساب‌های خود هستند؛ بنابراین بانک‌ها باید نیازها و انتظارات مشتریان را در برنامه‌ریزی‌های خود برای مواجهه با بحران مدنظر قرار دهند.
هادی‌زاده با تأکید بر ضرورت پیش‌بینی سناریوهای مختلف در طراحی معماری تاب‌آور تصریح کرد: با توجه به شدت و گستردگی بحران، ممکن است سازمان‌ها ناچار به اجرای چند سناریوی متفاوت برای حفظ تاب‌آوری خود شوند. همچنین در این مسیر، نظارت و همراهی نهادهای حاکمیتی برای اطمینان از اجرای صحیح برخی الزامات ضروری است.
رزمایش‌های عملیاتی؛ راهکاری برای سنجش تاب‌آوری سازمان‌ها
عادل نیستانی رئیس اداره کل راهبری فناوری اطلاعات بانک توسعه صادرات ایران نیز با تأکید بر ضرورت شناسایی نیازهای ذی‌نفعان در شرایط بحران گفت: پیش از هر چیز باید مشخص شود در صورت اختلال یا قطع سامانه‌ها، ذی‌نفعان بانک به چه خدمات و امکاناتی نیاز دارند.
بر همین اساس برگزاری رزمایش‌های تخصصی برای سنجش میزان آمادگی و تاب‌آوری سازمان‌ها اهمیت زیادی دارد.
وی با اشاره به تفاوت اولویت‌ها و سرعت تصمیم‌گیری در سازمان‌های مختلف افزود: سازمان موفق در شرایط بحران، سازمانی است که بتواند ارزش‌های سازمانی خود را حفظ کند و در کوتاه‌ترین زمان تصمیم‌های مؤثر بگیرد.
تاب‌آوری فراتر از مقابله با حملات سایبری است
هاشم حبیبی بنیان‌گذار شرکت توان امید تابان نیز با اشاره به برداشت رایج از مفهوم تاب‌آوری اظهار کرد: اگرچه با شنیدن واژه تاب‌آوری، معمولاً حملات سایبری و تهدیدهای فضای مجازی به ذهن می‌رسد اما همه بحران‌هایی که سازمان‌ها به آمادگی برای مواجهه با آنها نیاز دارند، لزوما ماهیت سایبری ندارند.
وی برگزاری رزمایش‌های هدفمند را از راهکارهای ارتقای تاب‌آوری سازمانی دانست و گفت: این رزمایش‌ها باید بر اساس سناریوهای دقیق و چندوجهی طراحی شوند و تیم‌های مختلف سازمان در اجرای آنها مشارکت داشته باشند.
همچنین برای اجرای رزمایش‌های مؤثر لزوماً نیازی به برگزاری رزمایش های فراسازمانی نیست و می‌توان با طراحی تمرین‌های داخلی و متناسب با سرویس‌ها و اهداف مختلف، حتی به‌صورت هفتگی، میزان آمادگی سازمان را ارزیابی کرد.
مدیریت ریسک و شناسایی زیرساخت‌های حیاتی؛ الزامات تاب‌آوری سایبری
وحید خدابخشی مدیرعامل شرکت مدیریت امن الکترونیکی کاشف نیز مدیریت ریسک را یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری دانست و اظهار کرد: در فرایند مدیریت ریسک باید مخاطرات احتمالی و آثار و پیامدهای بحران‌های پیش‌رو به‌دقت شناسایی و ارزیابی شوند.
وی با اشاره به اینکه هیچ سازمانی از تهدید حملات سایبری مصون نیست، افزود: سازمان‌ها باید سیستم‌ها و زیرساخت‌های حیاتی خود را شناسایی کنند تا در زمان بروز بحران یا اختلال، امکان حفظ خدمات ضروری و بازگشت سریع به وضعیت عملیاتی فراهم باشد.
خدابخشی همچنین با اشاره به ضرورت ارزیابی پیامدهای اختلال در سامانه‌ها گفت: تعداد مشتریان ازدست‌رفته، میزان تحمل سازمان در برابر قطعی سیستم‌ها، تعداد تراکنش‌های ازدست‌رفته و احتمال خدشه‌دار شدن صحت اطلاعات و ایجاد مغایرت در حساب‌ها از جمله شاخص‌هایی هستند که باید در برنامه‌ریزی‌های مرتبط با تاب‌آوری مورد توجه قرار گیرند.