این پژوهش با تمرکز بر ارزیابی کیفیت آمارهای رسمی بیمه‌های زندگی، از منظر مدیریت نظام آماری، محیط سازمانی، فرایندهای آماری و بروندادهای آماری انجام شده و تلاش دارد چارچوبی نظام‌مند برای بهبود کیفیت گزارش‌های آماری این حوزه ارائه کند.
در این پژوهش، چارچوب ملی تضمین کیفیت آمار (NQAF) که توسط سازمان ملل متحد توسعه یافته، مبنای ارزیابی قرار گرفته است. این چارچوب در چهار حوزه اصلی «مدیریت نظام آماری»، «مدیریت محیط سازمانی»، «مدیریت فرایندهای آماری» و «مدیریت بروندادهای آماری» و در قالب ۱۹ اصل، الزامات کیفیت آمارهای رسمی را مورد توجه قرار می‌دهد.
بر اساس یافته‌های این گزارش، آمارهای رسمی بیمه‌های زندگی به دلیل نقش آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های صنعت بیمه و همچنین ارتباط با شاخص‌های توسعه فرهنگی و رفاه عمومی، نیازمند سازوکاری منسجم برای تضمین کیفیت هستند. از این رو، پژوهش حاضر ضمن بررسی گزارش‌های آماری رسمی بیمه مرکزی و فرایندهای تولید و انتشار آن‌ها، به دنبال شناسایی فاصله میان وضعیت موجود و وضعیت مطلوب مبتنی بر اصول NQAF بوده است.
در فرایند پژوهش، ابتدا گزارش‌های آماری رسمی منتشرشده در صنعت بیمه، به‌ویژه سالنامه آماری بیمه مرکزی و گزارش‌های مرتبط با بیمه‌های زندگی، مورد بررسی قرار گرفت. سپس برای شناسایی چالش‌های کیفیت آمارهای بیمه‌های زندگی از روش گروه تمرکزی استفاده شد و در ادامه، متناسب با ویژگی‌های آمارهای صنعت بیمه، نماگرهای ارزیابی کیفیت بر اساس اصول چارچوب NQAF طراحی و بومی‌سازی شد.
بر اساس نتایج گروه تمرکزی متشکل از هشت خبره صنعت بیمه، ۱۶ چالش اساسی در فرایند تولید و انتشار گزارش‌های رسمی بیمه‌های زندگی شناسایی شد. از جمله این چالش‌ها می‌توان به نبود گزارش‌های تخصصی و محدود شدن داده‌ها به سالنامه و صورت‌های مالی، چالش محرمانگی و محدودیت شفافیت اطلاعات، تأثیر ملاحظات کلان اقتصادی و سیاسی بر آمارهای رسمی، مشکلات زیرساختی سامانه سنهاب و مغایرت‌های آماری، فقدان تفکیک‌های آماری در سالنامه بیمه مرکزی و چالش ورود رشته‌های جدید بیمه‌های زندگی اشاره کرد.
همچنین، در این پژوهش، موضوعاتی همچون نبود سازوکار اعتبارسنجی داده‌ها، انحصار برخی نرم‌افزارها، ضعف فرهنگ داده، نبود چارچوب ارزیابی کیفیت داده‌های ورودی و برخی ناهماهنگی‌های فرایندهای عملیاتی مورد توجه قرار گرفته است. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که با رفع گلوگاه‌های موجود در حوزه جمع‌آوری داده، نرم‌افزار، انتخاب داده‌ها و حرکت به سمت بستری شفاف‌تر، می‌توان گام‌های عملی در جهت ارتقای کیفیت گزارش‌های آماری بیمه‌های زندگی برداشت.
در ادامه، پژوهشگران با تکیه بر چالش‌های شناسایی‌شده و اصول چارچوب NQAF، چارچوبی بومی‌شده مشتمل بر ۱۹ اصل تضمین کیفیت و نماگرهای ارزیابی متناسب با آمارهای رسمی بیمه‌های زندگی ارائه کرده‌اند. این نماگرها حوزه‌هایی همچون هماهنگی، استانداردها و روابط با ذی‌نفعان، استقلال حرفه‌ای، بی‌طرفی، شفافیت، محرمانگی، تعهد به کیفیت، کفایت منابع، روش‌شناسی، کارایی، صحت، قابلیت اعتماد، بهنگام‌بودن، دسترسی، وضوح، انسجام و مقایسه‌پذیری را دربرمی‌گیرد.
از مهم‌ترین پیشنهادهای این پژوهش می‌توان به تدوین نقشه راه ملی توسعه آمارهای بیمه‌های زندگی، ایجاد سازوکار رسمی برای هماهنگی و یکپارچه‌سازی تعاریف، انتشار سند روش‌شناسی رسمی و چارچوب حکمرانی آماری، استقرار داشبوردهای تعاملی، تدوین تقویم انتشار رسمی و ایجاد نظام دسترسی پژوهشگران به ریزداده‌ها اشاره کرد.
بر اساس جمع‌بندی گزارش، اجرای چارچوب بومی‌شده ۱۹گانه NQAF می‌تواند به افزایش شفافیت و اعتمادپذیری آمارهای بیمه‌های زندگی و فراهم شدن زمینه برای سیاست‌گذاری اثربخش‌تر در صنعت بیمه کمک کند. تحقق این هدف نیز نیازمند توجه هم‌زمان به تدوین اسناد بالادستی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فناوری و توانمندسازی سرمایه انسانی عنوان شده است.
علاقه‌مندان میتوانند متن کامل این گزارش پژوهشی را از طریق وب‌سایت پژوهشکده بیمه دریافت و مطالعه کنند.