حمید حاج اسماعیلی
کارشناس بازار کار و کارگری
در این موضوع شک و تردیدی وجود ندارد که کنترل تورم و مدیریت رشد نقدینگی یکی از مهمترین الزامات حمایت از بنگاه های اقتصادی و باز کردن مسیر پیش روی رشد وجهش تولید است، لذا این مساله باید مورد توجه دولت و بانک مرکزی قرار بگیرد.
از آن سو افزایش تورم، بالا رفتن هزینه فعالیت‌های تولیدی و خدماتی مانع بزرگی در برابر رشد و جهش تولید است لذا فشار مضاعفی بر بنگاه ها وارد می کند.
افزایش هزینه اجاره محل فعالیت، تأمین مواد اولیه، پرداخت دستمزدها و فراهم کردن نقدینگی مورد نیاز بنگاه های تولیدی بخصوص بنگاه های خرد و متوسط، از جمله پیامدهای تورم برای کسب‌وکارهاست؛ بنابراین، دولت باید مدیریت تورم و مهار رشد آن را به طور جدی دنبال کند.
شاید توقف کامل تورم یا کاهش سریع آن در شرایط کنونی دشوار باشد، اما مدیریت تورم و جلوگیری از تشدید رشد آن، انتظاری منطقی و ضروری است. در غیر این صورت، مشکلات بنگاه‌ها و بازار کار افزایش خواهد یافت.
بی تردید هدایت تسهیلات بانکی به سمت فعالیت‌های مولد بسیار ضرورری است از این رو منابع بانک‌ها باید بیش از گذشته در خدمت فعالیت های تولیدی و رفع مشکلات بنگاه‌ها قرار گیرد و از هدایت آنها به سمت فعالیت های غیرمولد، واسطه گری و دلالی جلوگیری شود.
بنگاه‌های کوچک، متوسط و بزرگ همچنان به منابع مالی و سرمایه در گردش نیاز دارند. ازاین رو، تسهیلات بانکی باید بر اساس ارزیابی نیازهای بنگاه‌ها و با اولویت رفع مشکلات نقدینگی آنها تخصیص یابد.
بازنگری در نحوه تخصیص تسهیلات و هدفمند کردن منابع بانکی می تواند به استمرار فعالیت بنگاه‌ها کمک کند. در این زمینه، لازم است وضعیت واحدهای اقتصادی در ماه های گذشته بررسی شود تا مشخص شود کدام بخش‌ها با کمبود جدی منابع مواجه اند و حمایت مالی در کدام بخش‌ها بیشترین اثر را بر تولید و اشتغال خواهد داشت.
از سوی دیگر بازار سرمایه باید در راستای تأمین منابع مورد نیاز فعالیت های اقتصادی و حمایت از تولید عمل کند. با این حال، در شرایط کنونی، رقابت میان بانک ها و برخی صندوق های وابسته به بازار سرمایه بر سر پرداخت سودهای بالاتر، نیازمند بررسی و نظارت دقیق‌تر است.
اگر این رقابت به درستی مدیریت نشود، ممکن است به جای هدایت منابع مالی به سمت تأمین سرمایه در گردش بنگاه ها، مشکلات تازه ای برای اقتصاد ایجاد کند و حتی به تشدید تورم بینجامد. وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی باید آثار این روند را بررسی و مدیریت کنند تا منابع مالی به جای ورود به فعالیت‌های غیرمولد، در مسیر رفع مشکلات شرکت‌ها و تأمین سرمایه در گردش آنها قرار گیرد.
با وجود شرایط دشوار اقتصادی و آسیب‌ها یی که هم مردم و هم بنگاه‌ها متحمل شده‌اند، حمایت از تولید و اشتغال باید با رویکردی هدفمند و مبتنی بر ارزیابی‌های دقیق دنبال شود.
تقویت قدرت خرید مردم، اولویت بندی بنگاه های نیازمند حمایت، کنترل تورم، هدایت تسهیلات بانکی به سمت تولید و نظارت بر عملکرد بازار سرمایه، مجموعه اقداماتی است که می تواند به کاهش فشار بر بنگاه ها و حفظ ظرفیت های اشتغال کشور کمک کند.