نشست هم‌اندیشی انجمن شرکت‌های اکتشاف و تولید نفت ایران با محوریت بررسی چالش‌های قراردادهای نفتی IPC و بازخوانی تجربه اجرای این الگو با نگاه به آینده برگزار شد.این نشست با عنوان «حکمرانی و چالش‌های قراردادهای IPC؛ بازخوانی تجربه اجرا و هم‌اندیشی برای آینده» با حضور جمعی از نمایندگان شرکت‌های فعال در حوزه اکتشاف و تولید نفت و کارشناسان ،دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ در ساختمان اتاق بازرگانی تهران برگزار شد.در این نشست، دکتر علیرضا تقی‌پور، مشاور مدیرعامل شرکت دولتی مهندسی و توسعه نفت (متن)، ضمن ارائه گزارشی تفصیلی از روند شکل‌گیری و تحولات قراردادهای نفتی ایران از سال ۱۳۹۵ تاکنون، به بررسی چالش‌ها و ضعف‌های الگوی IPC و مسائل مرتبط با اجرای آن پرداخت. این ارائه تخصصی حدود دو ساعت به طول انجامید و در ادامه، حاضران دیدگاه‌ها، پرسش‌ها و ملاحظات خود را درباره ابعاد مختلف قراردادهای نفتی مطرح کردند.دبیر انجمن شرکت‌های اکتشاف و تولید نفت ایران نیز، در آغاز این نشست با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی مستمر میان بخش خصوصی و نمایندگان حاکمیت نفت، ابراز امیدواری کرد که استمرار چنین نشست‌هایی به شکل‌گیری راهکارهای عملی و اثربخش برای آینده قراردادهای بالادستی نفت منجر شود.
فاصله میان نگاه پیمانکاری و منطق سرمایه‌گذاری
یکی از محورهای مهم گفت‌وگو در این نشست، نقد نگاه پیمانکارمحور در طراحی و اجرای قراردادهای نفتی و ضرورت به‌رسمیت‌شناختن الزامات و ملاحظات سرمایه‌گذاران بود.شرکت‌کنندگان با طرح دیدگاه‌های خود، بر این مسئله تأکید کردند که مشارکت مؤثر شرکت‌های اکتشاف و تولید در توسعه میدان‌های نفت و گاز، مستلزم توجه جدی به منطق اقتصادی سرمایه‌گذاری، تناسب ریسک و بازده، سازوکارهای تأمین مالی و امکان دستیابی به سودآوری قابل‌قبول است.از دیدگاه حاضران و مدیران ارشد شرکت های اکتشاف و تولید، صرفِ اصلاح عنوان یا ساختار حقوقی قراردادها برای افزایش مشارکت بخش خصوصی کافی نبوده؛ بلکه میزان جذابیت اقتصادی قرارداد، نحوه تخصیص ریسک، شرایط بازپرداخت هزینه‌ها و امکان پیش‌بینی‌پذیری جریان نقدی از عوامل تعیین‌کننده در تصمیم شرکت‌ها برای ورود به پروژه‌های بالادستی به شمار می‌روند.
بازخوانی تجربه IPC و ضرورت گفت‌وگو درباره آینده
الگوی قراردادهای نفتی ایران (IPC) با هدف اصلاح برخی محدودیت‌های مدل‌های پیشین، مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، تجربه اجرا و بحث‌های کارشناسی سال‌های بعد نشان داده است که میزان جذابیت اقتصادی این الگو برای سرمایه‌گذاران داخلی همچنان یکی از موضوعات مهم و محل بحث در صنعت نفت ایران است.در این نشست، پرسش‌هایی درباره چالش‌های حضور شرکت‌های E&P در پروژه‌ها، نحوه و میزان سودآوری، سازوکارهای قراردادی و موانع پیش روی سرمایه‌گذاری مطرح شد؛ موضوعاتی که نشان می‌دهد ارزیابی قراردادها باید فراتر از متن حقوقی و با توجه به شرایط واقعی اجرای پروژه‌ها صورت گیرد.برگزاری این نشست را می‌توان گامی در جهت ایجاد فضای طرح مستقیم مسائل شرکت‌های فعال در بخش خصوصی و گفت‌وگوی کارشناسی با نمایندگان و متخصصان مرتبط با ساختار دولتی صنعت نفت دانست.در پایان نشست، بر تداوم این گفت‌وگوها میان نمایندگان شرکت‌های خصوصی اکتشاف و تولید و نمایندگان بخش دولتی تأکید شد؛ گفت‌وگوهایی که هدف آن‌ها یافتن مسیرهایی برای افزایش جذابیت قراردادهای نفتی، تقویت انگیزه سرمایه‌گذاری و فراهم‌کردن زمینه مشارکت مؤثرتر شرکت‌های داخلی در توسعه منابع بالادستی کشور است.