اخبار صنعت-حسین کوثری: بورس تهران ابتدای هفته یک روز سراسر سبز را پشت سر گذاشت. ۹۷ درصد نمادها مثبت بودند و خریداران برای ۷۴۳ نماد، صف خریدی به ارزش ۲۳ همت تشکیل دادند. بازگشایی «فولاد» نیز از مهمترین اتفاقات بازار بود.
بازار سهام از دو مسیر همزمان تحت تاثیر قرار گرفت؛ از یک سو کاهش بخشی از ریسکهای سیستماتیک و انتشار خبرهای مثبت درباره احتمال توافق، انتظارات سرمایهگذاران را بهبود داد و از سوی دیگر، گزارشهای عملکرد شرکتها و سطوح ارزشگذاری سهام، پشتوانه بنیادیتری برای تقاضا ایجاد کرد.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران حقیقی نیز حضور پررنگتری در سمت تقاضا در تالار شیشهای داشتند. با این حال، تداوم این روند در هفتههای آینده به توان این بازار برای جذب عرضهها و تبدیل تقاضای موجود به معاملات واقعی وابسته خواهد بود. بر این اساس در صورتی که صفهای خرید کاهش پیدا کند و نقدینگی تازه وارد معاملات شود، امکان افزایش ارزش معاملات روزانه وجود خواهد داشت؛ متغیری که میتواند برای ارزیابی عمق و کیفیت موج صعودی اخیر اهمیت زیادی داشته باشد.
تزریق پول هزار میلیاردی به بورس
بورس تهران این هفته را با یکی از قدرتمندترین جریانهای ورود نقدینگی آغاز کرد؛ ۸ هزار و ۷۷۷ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام شد و همزمان ۲.۷ همت از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد.
معاملات روز شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ ادامه روندی بود که در روزهای گذشته با کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش اقبال سرمایهگذاران به بازار سهام آغاز شده بود. با این تفاوت که شنبه جریان ورود پول حقیقی قدرت بیشتری گرفت و بخش قابل توجهی از نقدینگی به سمت شرکتهای بزرگ حرکت کرد.
آمار خرید و فروش نیز این برتری را تأیید میکند. حقیقیها ۸۰ درصد خریدهای بازار را در اختیار داشتند، در حالی که سهم آنها از فروش تنها ۳۵ درصد بود.
در سوی دیگر، حقوقیها ۶۵ درصد فروش را انجام دادند و عملاً بخش مهمی از عرضه مورد نیاز بازار را در برابر تقاضای سنگین حقیقیها تأمین کردند.
شاخص کل قله ۵.۵ میلیونی را فتح کرد
شاخص کل بورس با افزایش ۱۱۲ هزار و ۴۳۵ واحدی معادل ۲.۰۸ درصد به سطح ۵ میلیون و ۵۲۰ هزار واحد رسید و رکورد تاریخی تازهای ثبت کرد.
تداوم رشد شاخص پس از جهشهای هفته گذشته نشان میدهد بازار هنوز با موج قدرتمند تقاضا همراه است. با این حال، مهمتر از عدد شاخص، ترکیب جریان نقدینگی شنبه بود؛ جایی که ورود پول حقیقی ابعادی کمسابقه پیدا کرد.
۸.۸ همت پول حقیقی وارد سهام شد
در معاملات شنبه مجموعاً ۸ هزار و ۷۷۷ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی شد.
نکته قابل توجه، مقصد این نقدینگی است. از مجموع پول واردشده، ۶ هزار و ۹۶۰ میلیارد تومان به نمادهای دارای ارزش بازار بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان اختصاص یافت و هزار و ۸۱۷ میلیارد تومان نیز وارد شرکتهای کوچکتر شد.
بنابراین حدود ۷۹ درصد ورود پول شنبه به سمت شرکتهای بزرگ حرکت کرده است؛ آماری که نشان میدهد نمادهای شاخصساز در مرکز توجه خریداران قرار داشتهاند.
قدرت خریداران بیش از سه برابر فروشندگان شد
سرانه خرید هر نماد در بازار شنبه ۱۶۰.۳ میلیون تومان و سرانه فروش ۵۱.۸ میلیون تومان بود؛ به این ترتیب سرانه خرید بیش از سه برابر سرانه فروش قرار گرفت.
در محاسبه به ازای هر کد نیز سرانه خرید حقیقی ۱۱۰.۳ میلیون تومان و سرانه فروش ۳۲.۶ میلیون تومان ثبت شد. فاصله چشمگیر این دو عدد نشان میدهد رشد شاخص تنها نتیجه تحرک چند نماد بزرگ نبوده و قدرت تقاضای حقیقی نیز پشت حرکت شنبه بازار قرار داشته است.
خروج ۲.۷ همت از درآمد ثابتها؛ پول به سمت ریسک حرکت کرد
همزمان با ورود سنگین سرمایه به سهام، صندوقهای قابل معامله درآمد ثابت با خروج ۲ هزار و ۷۴۹ میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شدند.
قرار گرفتن این عدد در کنار ورود ۸.۸ همتی به سهام، یکی از مهمترین سیگنالهای معاملات شنبه است.
سرمایهگذاران نهتنها خریدار سهام بودند، بلکه بخشی از منابع خود را نیز از داراییهای کمریسک خارج کردند؛ رفتاری که افزایش ریسکپذیری فعالان بازار را نشان میدهد.
ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی نیز ۲۰ هزار و ۳۴۱ میلیارد تومان بود. میانگین هفتگی معاملات خرد در نخستین روز هفته طبیعتاً همین رقم و معادل دلاری آن حدود ۱۰۹ میلیون دلار ثبت شد.
ورود پول مهمتر از رکورد شاخص است
علی مومنی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: مهمترین اتفاق شنبه نه ثبت رکورد جدید شاخص، بلکه تغییر محسوس جریان نقدینگی است.
به گفته وی، ورود نزدیک به ۹ همت پول حقیقی در کنار خروج سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران بار دیگر حاضر شدهاند ریسک بازار سهام را بپذیرند.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: ادامه این وضعیت به پایداری عوامل شکلدهنده انتظارات مثبت وابسته است. پس از چند روز رشد سریع قیمتها، افزایش عرضه و شناسایی سود کاملاً محتمل است؛ بنابراین برای ارزیابی قدرت موج صعودی باید علاوه بر شاخص، تداوم ورود پول و ارزش معاملات روزهای آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.
تحلیل رفتاری؛ پول از پناهگاه کمریسک به سمت سهام چرخید
مهمترین سیگنال معاملات شنبه نه رشد ۱۱۲ هزار واحدی شاخص کل، بلکه ورود ۸ هزار و ۷۷۷ میلیارد تومان پول حقیقی به بازار سهام بود. اهمیت این عدد زمانی بیشتر میشود که همزمان ۲ هزار و ۷۴۹ میلیارد تومان از صندوقهای درآمد ثابت خارج شده است. کنار هم قرار گرفتن این دو جریان نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران در حال افزایش ریسکپذیری و انتقال منابع از ابزارهای کمریسک به سهام هستند.
رفتار خریداران نیز این تغییر را تأیید میکند. حقیقیها ۸۰ درصد خریدها و تنها ۳۵ درصد فروشها را در اختیار داشتند و سرانه خرید حقیقی به ۱۱۰.۳ میلیون تومان در برابر سرانه فروش ۳۲.۶ میلیون تومانی رسید؛ یعنی سرانه خرید بیش از سه برابر فروش بود. از سوی دیگر، حدود ۶.۹۶ همت از ۸.۷۸ همت پول ورودی به شرکتهای بزرگ اختصاص یافته است. بنابراین در این مرحله، سرمایهگذاران بیش از آنکه به دنبال خرید پراکنده سهمهای کوچک باشند، به سمت نمادهای بزرگ و نقدشونده حرکت کردهاند.
با این حال، همین شدت تقاضا یک علامت احتیاط نیز دارد. وقتی ورود پول و قدرت خریداران در فاصله کوتاهی چنین جهشی پیدا میکند، احتمال افزایش شناسایی سود در جلسات بعد نیز بالا میرود. بنابراین آزمون اصلی رفتار بازار، نه صفهای خرید شنبه، بلکه واکنش خریداران به نخستین موج جدی عرضه خواهد بود.
تحلیل تکنیکال؛ شاخص بالای ۵.۵ میلیون وارد قلمرو تازه شد
از منظر تکنیکال، صعود شاخص کل به محدوده ۵ میلیون و ۵۲۰ هزار واحد اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بازار پس از عبور از سقفهای قبلی وارد محدودههای تاریخی جدید شده است. در چنین وضعیتی مقاومتهای کلاسیک گذشته کمتر قابل اتکا هستند و رفتار قیمت در اطراف اعداد روانی و نحوه تثبیت شاخص اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اکنون محدوده ۵.۴ تا ۵.۵ میلیون واحدنخستین ناحیه مهم برای سنجش قدرت روند است. اگر شاخص در اصلاحهای احتمالی بتواند بالای این محدوده باقی بماند، شکست سقف قبلی تثبیت میشود و ساختار کوتاهمدت بازار همچنان صعودی خواهد ماند. در مقابل، بازگشت سریع شاخص به زیر این محدوده میتواند نشانه شکست ناموفق سقف و آغاز یک اصلاح جدیتر باشد.
در سمت بالا نیز پس از چند رشد پرشتاب متوالی، نزدیک شدن شاخص به محدودههای روانی بالاتر میتواند عرضهها را افزایش دهد. بنابراین در معاملات بعدی، **صرف رشد شاخص کافی نیست**؛ حفظ محدوده ۵.۴ تا ۵.۵ میلیون واحد، بالا ماندن ارزش معاملات و عبور بازار از عرضههای شناسایی سود، سه نشانهای هستند که میتوانند ادامه موج صعودی را تأیید کنند.
بورس وارد مرحله آزمون پایداری تقاضا شد
معاملات ۱۷ مرداد یک پیام روشن داشت: نقدینگی حقیقی با قدرت به بازار سهام بازگشته است. ورود ۸.۸ همت پول حقیقی، خروج ۲.۷ همت از صندوقهای درآمد ثابت و رسیدن شاخص کل به قله تاریخی ۵.۵۲ میلیون واحدی سه ضلع مهم معاملات شنبه بودند.
با این حال پس از رشد سریع روزهای اخیر، آزمون اصلی بورس از اینجا آغاز میشود. اگر بازار بتواند در برابر افزایش احتمالی عرضهها همچنان ورود پول و ارزش معاملات مناسب را حفظ کند، میتوان از شکلگیری یک موج صعودی پایدارتر سخن گفت؛ در غیر این صورت بخشی از جهش اخیر میتواند جای خود را به استراحت و دستبهدست شدن سهام بدهد.
کاهش ریسکهای سیاسی؛ موتور اصلی رشد بورس
رضا خانکی، کارشناس بازار سرمایه با ارزیابی روند معاملات بورس، کاهش ریسکهای سیاسی و تقویت احتمال حرکت بهسمت توافق را مهمترین عامل بهبود شاخص بورس دانست و گفت که در صورت اصلاح دامنه نوسان و واقعیسازی نرخ ارز، زمینه برای انعکاس سریعتر واقعیتهای اقتصادی در بازار سهام فراهم میشود.
وی درباره مهمترین عامل بهبود شاخص بورس اعلام کرد: آنچه بیش از همه بر روند بازار اثر گذاشت، کاهش ریسکهای سیاسی بود و هر اندازه طرفهای درگیر در موضوعات مرتبط با تنگه هرمز بهسمت توافق حرکت کنند، احتمال تداوم رشد شاخص بورس بیشتر خواهد شد. خانکی بااشاره به اثرگذاری متغیرهای سیاسی بر فضای معاملات افزود: به میزانی که بازار به یک صلح، حتی از نوع شکننده، نزدیک و بخشی از ریسکها از سر بازار برداشته شود، میتوان انتظار داشت روند کلی بورس برای مدتی طولانیتر در مدار مثبت باقی بماند. این کارشناس بازار سرمایه یکی از موانع اصلی اثرگذاری سریع این تحولات بر قیمت سهام را دامنه نوسان دانست و اظهار کرد: دامنه نوسان باعث میشود تغییرات مهم در فضای سیاسی یا اقتصادی کشور نتواند بهسرعت در قیمت سهام منعکس شود، حتی اگر فعالان بازار نسبت به وقوع یک توافق اطمینان نسبی داشته باشند، اثر آن باید طی چندروز و بهتدریج در قیمتها نمایان شود.
خانکی با بیان اینکه این محدودیت، فرآیند کشف قیمت را فرسایشی میکند، ادامه داد: در شرایطی که بخش بزرگی از بازار در صف خرید قرار میگیرد، باز هم بهدلیل وجود دامنه نوسان، شاخص، امکان جهش متناسب با واقعیت انتظارات معاملهگران را ندارد. اگر این محدودیت وجود نداشت، بازار میتوانست واکنش سریعتر و شفافتری به تحولات نشان دهد. وی دامنه نوسان را نوعی مداخله در تغییر ارزش داراییها توصیف و اضافه کرد: استدلال حامیان این ابزار آن است که همانطور که از رشد شدید جلوگیری میشود، از زیان نیز جلوگیری خواهد شد، اما تجربه بازار نشان داده است آنچه باید در نهایت رخ دهد، اتفاق میافتد و فقط زمان از دست میرود و فرصت تصمیمگیری درست برای سرمایهگذار محدود میشود.
این تحلیلگر بازار سرمایه به موضوع نرخ ارز پرداخت و با حمایت از حرکت بهسمت ارز تکنرخی اذعان داشت: هرجا اقتصاد ایران بهسمت تکنرخی شدن ارز حرکت کرده، بخشی از زمینههای فساد ازبینرفته و آثار مثبتی نیز بر فعالیت صنایع برجای مانده است. چندنرخی بودن ارز نهفقط بوروکراسی و صف ایجاد میکند بلکه دوره سرمایه در گردش شرکتها را نیز با اختلال مواجه میسازد.