معاون اول رئیس‌جمهوری با تأکید بر اینکه توسعه علم و فناوری‌های پیشرفته باید فارغ از شرایط سیاسی و امنیتی دنبال شود، گفت: صلح حاصل شود یا نشود، مسیر رویارویی با دشمن ادامه خواهد داشت و باید توسعه فناوری‌های پیشرفته را با جدیت بیشتری دنبال کنیم تا در برابر دشمن دست برتر را داشته باشیم.
محمدرضا عارف در بازدید از شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و نشست با رؤسای مجمع پژوهشگاه‌های ملی کشور، با اشاره به نقش راهبردی علم و فناوری در ارتقای توان دفاعی و بازدارندگی ایران، اظهار کرد: تجربه دو جنگ تحمیلی اخیر نشان داد که سرمایه‌گذاری بلندمدت در توسعه فناوری‌های پیشرفته تا چه اندازه در افزایش توان دفاعی کشور مؤثر بوده است.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ و تقویت دستاوردهای علمی ایران، ارتقای جایگاه پژوهشگاه‌ها، جبران عقب‌ماندگی‌ها در دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان را از اولویت‌های دولت چهاردهم برشمرد.
معاون اول رئیس‌جمهوری با اشاره به دو جنگ تحمیلی اخیر، اظهار کرد: «چه صلح حاصل شود و چه نشود، مسیر رودررویی با دشمن ادامه خواهد داشت؛ بنابراین مسیر توسعه علم و فناوری‌های پیشرفته را باید با جدیت بیشتری ادامه دهیم تا در برابر دشمن دست برتر را داشته باشیم.»
عارف افزود: امروز به‌خوبی درک شده است چرا رهبر شهید انقلاب تأکید داشتند صنعت هوافضا باید در اولویت باشد. ما دنبال جنگ نیستیم، اما خوب از خود دفاع می‌کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم توسعه علوم و فناوری‌های پیشرفته، اظهار کرد: فارغ از شرایط محیطی و بین‌المللی، ایران باید مسیر پیشرفت علمی و فناورانه را با جدیت دنبال کند تا از توان دفاعی و بازدارندگی بالایی برخوردار باشد.
معاون اول رئیس‌جمهوری با گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب و قدردانی از عملکرد مراکز علمی و پژوهشی در دو جنگ تحمیلی اخیر، گفت: دستاوردهای علمی و فناورانه ایران حاصل نگاه عمیق، دقیق و بلندمدت رهبر شهید انقلاب به عرصه علم و فناوری است. جوانان دانشمند افسران این دو جنگ بودند و دانشگاه‌ها و مراکز علمی میدان‌داری کردند.
عارف با اشاره به نقش دستاوردهای علمی در افزایش توان دفاعی ایران افزود: این دستاوردها موجب بهبود توان ایران در دفاع در برابر تجاوز دشمن شد؛ به‌گونه‌ای که هر هفته وضعیت دفاعی کشور بهتر می‌شد و حفظ دستاوردهای علمی و فناورانه کشور و استمرار سرمایه‌گذاری در حوزه‌های راهبردی ضروری است.
وی با انتقاد از مداخله برخی نهادهای بیرون از دانشگاه در تصمیم‌گیری‌های مربوط به مراکز علمی، این مداخلات را از عوامل تحقق‌نیافتن کامل انتظارات از دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور دانست و اظهار کرد: علت اینکه دانشگاه‌ها در حد انتظار در حل مسائل کشور نقش‌آفرینی نکرده‌اند، این است که برخی نهادهای بیرونی دانشگاه که صلاحیت لازم را ندارند، درباره دانشگاه تصمیم‌گیری می‌کنند.
معاون اول رئیس‌جمهوری با تأکید بر ضرورت کاهش مداخلات غیرضروری در امور دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها گفت: دولت چهاردهم آمادگی دارد اختیارات لازم را به مراکز علمی واگذار کند تا این مراکز بتوانند با استقلال عمل بیشتر، مأموریت‌های علمی و پژوهشی خود را دنبال کنند. حرکت دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها به سمت درآمدهای پایدار از مسیر تبدیل علم به ثروت ضروی است.
عارف با اشاره به محدودیت منابع عمومی اظهار کرد: هیچ دولتی قادر نخواهد بود سهم پژوهش را نسبت به شرایط فعلی به شکل چشمگیری افزایش دهد؛ بنابراین باید زمینه بهره‌گیری مؤثرتر مراکز علمی از ظرفیت‌های پژوهشی و فناورانه برای درآمدزایی پایدار فراهم شود. دولت هم برای برون‌رفت از چالش‌های حوزه محیط‌زیست، اقتصاد، انرژی و مسائل اجتماعی به راهکارهای کاربردی مراکز پژوهشی نیازمند است و راهی جز ارتقای جایگاه پژوهشگاه‌ها وجود ندارد که در طول دهه‌های گذشته کارآمدی خود را اثبات کرده‌اند و امروز باید نقش مؤثرتری در پاسخ‌گویی به نیازهای راهبردی ایران بر عهده بگیرند.
وی با اشاره به علت تأسیس پژوهشگاه‌ها از اوایل دهه ۶۰ اظهار کرد: هدف از ایجاد این مراکز، تمرکز بر پژوهش، ایجاد زبان مشترک میان مراکز علمی و صنعت و حرکت به سمت تولید جدی علم و فناوری بود. برای ایجاد پژوهشگاه‌ها مسیر طولانی طی شده و این مراکز نیز کارآمدی خود را اثبات کرده‌اند. پژوهشگاه‌ها امروز به پل ارتباطی میان علم و صنعت تبدیل شده‌اند و نقش مهمی در ایجاد تعامل میان مراکز علمی و بخش‌های راهبردی کشور دارند.
معاون اول رئیس‌جمهوری با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر دستیابی ایران به مرجعیت علمی در جهان و علمی شدن زبان فارسی، گفت: بر اساس سند چشم‌انداز ۲۰ ساله، کشور باید به جایگاه نخست منطقه در حوزه علم و فناوری و جایگاهی تأثیرگذار در جهان دست می‌یافت. راهبرد دولت چهاردهم، تحقق توصیه‌های رهبری و جبران عقب‌ماندگی کشور در دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز ۲۰ ساله است.
عارف با تأکید بر اینکه تربیت نیروی انسانی توانمند باید از سال‌های ابتدایی آموزش آغاز شود، اظهار کرد: برای دستیابی به اهداف علمی و فناورانه کشور باید به آموزش در سال‌های نخست مدرسه توجه کافی داشته باشیم و بهترین و قوی‌ترین معلمان را برای دانش‌آموزان این مقاطع انتخاب کنیم تا پایه‌های علمی و تربیتی آنان به‌درستی شکل بگیرد. نیروی انسانی نخبه مزیت اصلی ایران و برنامه‌ریزی بلندمدت برای تربیت، حفظ و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان ضروری است.