اخبار صنعت-حمید اردانی: رفاه اقتصادی از دل تولید پایدار، فرصتهای شغلی و درآمدی شکل میگیرد که حاصل تلاش و خلاقیت جامعه باشد. در این میان، صادرات غیرنفتی میتواند یکی از مهمترین مسیرهای تبدیل ظرفیتهای اقتصادی کشور به رفاه عمومی باشد؛ مسیری که از مزرعه و کارخانه آغاز میشود و تا سفره خانوار، رونق کسبوکارها و بهبود کیفیت زندگی مردم امتداد مییابد.
وقتی محصولات کشاورزی، کالاهای صنعتی، صنایع دستی، محصولات دانشبنیان و خدمات ایرانی به بازارهای جهانی راه پیدا میکنند، صرفاً کالایی از مرز کشور عبور نمیکند؛ بلکه فرصت تازهای برای اشتغال، افزایش تولید، ورود ارز و تقویت توان رقابتی اقتصاد به وجود میآید. تولیدکنندهای که بازار مطمئنتری برای محصول خود دارد، انگیزه بیشتری برای سرمایهگذاری و توسعه فعالیتش پیدا میکند. این توسعه نیز میتواند به ایجاد شغل، افزایش تقاضا برای مواد اولیه و خدمات داخلی و رونق بنگاههای کوچک و بزرگ منجر شود.
اهمیت صادرات غیرنفتی برای ایران، بهویژه در آن است که میتواند اقتصاد را از اتکای بیش از اندازه به درآمدهای حاصل از فروش منابع طبیعی دور کند. اقتصادی که محصولات متنوعتری به جهان عرضه میکند، از ظرفیتهای گستردهتری برای درآمدزایی برخوردار است و امکان بیشتری برای گسترش دانش فنی، ارتقای کیفیت تولید و حضور در زنجیرههای ارزش جهانی دارد. ارزآوری حاصل از این صادرات نیز، در صورت مدیریت درست، میتواند به تأمین نیازهای تولید، واردات مواد اولیه و تجهیزات و پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی کمک کند.
بااینحال، نباید میان افزایش آمار صادرات و افزایش رفاه مردم رابطهای خودکار و تضمینشده تصور کرد. ممکن است ارزش صادرات بالا برود، اما اگر منافع آن به افزایش دستمزدها، ایجاد اشتغال پایدار، توسعه مناطق محروم و بهبود خدمات عمومی نینجامد، اثر آن بر زندگی بخش بزرگی از جامعه محدود بماند. صادرات زمانی به موتور رفاه تبدیل میشود که زنجیرهای از تولیدکننده، کارگر، کشاورز، حملونقل، بستهبندی، خدمات فنی و بنگاههای کوچک را دربر بگیرد و فرصتهای اقتصادی را در سطح جامعه توزیع کند.
از همین رو، سیاست توسعه صادرات نباید تنها بر افزایش حجم فروش در بازارهای خارجی متمرکز باشد. حمایت از تولید رقابتپذیر، ثبات مقررات تجاری، دسترسی به بازارهای تازه، کاهش هزینههای حملونقل، تأمین پایدار انرژی و تسهیل بازگشت درآمدهای صادراتی، در کنار رعایت الزامات زیستمحیطی و حمایت از حقوق نیروی کار، لازمه شکلگیری یک چرخه پایدار از صادرات و رفاه است.
روز ملی صادرات فرصتی است برای بازاندیشی در این پرسش که دستاورد نهایی صادرات باید در کجا دیده شود: فقط در آمارهای تجاری و میزان ارزآوری یا در زندگی بهتر مردم؟ پاسخ روشن است؛ موفقیت واقعی زمانی حاصل میشود که محصول ایرانی در بازارهای جهانی مشتری پیدا کند و ثمره این موفقیت در داخل کشور نیز به شکل اشتغال بیشتر، درآمد پایدارتر، فرصتهای برابرتر و امید به آینده نمایان شود.
صادرات غیرنفتی زمانی به معنای واقعی کلمه دستاورد ملی است که راه رونق تولید را به بهبود زندگی مردم پیوند بزند؛ زیرا ارزش نهایی صادرات، فقط در آنچه به جهان میفروشیم نیست، بلکه در رفاهی است که برای جامعه خود میسازیم.