مرتضی افقه اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز در گفتوگو با «اخبار صنعت» در پاسخ به این پرسش که به نظر شما افزایش نرخ ارز طی روزهای گذشته و ادامه دار بودن سناریوی افزایش نرخ ارز را بنا بر برخی ادعاها میتوان ناشی از ورود دولت و دستکاری عمدی دولت در راستای تأمین نقدینگی مورد نیاز خود عنوان کرد، گفت: با اینکه امیدوار بودیم که دولت در اداره اقتصاد کشور نقش ویژه و فعالی داشته باشد اما روندهای پشت سر گذاشته وآنچه طی ماه های گذشته شاهد بودیم این موضوع را عینی ساخته که متأسفانه دولت در اقتصاد کشور مدیریت ویژهای ندارد یا به بیان بهتر دولت قدرت فعالی در مدیریت اقتصاد کشور نیست.
وی دراین باره توضیح بیشتری داد وگفت: اینکه دولت در مدیریت اقتصاد کشور فعال نیست بدین معناست که متأسفانه دولت نه در نرخ ارز اثر گذار است و نه در سایر بازارها توانسته اثر گذار باشد به نفع آحاد مردم و جلوگیری از رشد بی ضابطه قیمت ها، لذا چون دولت منفعل است قادر به نشان دادن واکنشی نیست بنابراین نمیتوان گفت ورود عامدانه یا دستوری دولت به بازار ارز عامل افزایش مداوم نرخ ارز است.
مرتضی افقه کارشناس اقتصادی معتقد است: با اینکه این توجیه درست است که دولت از افزایش نرخ ارز میتواند بهره مند شود و بخشی از نیاز به نقدینگی یا تأمین نقدینگی جاری خود را از محل افزایش نرخ ارز تأمین کند اما به نظر نمیرسد دولت در شرایط کنونی به دلیل تبعاتی که افزایش نرخ ارز ایجاد میکند چنین کاری صورت داده باشد.
وی در این باره به دلایل افزایش نرخ ارز پرداخت و گفت: در شرایطی میتوان گفت دولت از افزایش نرخ ارز سود میبرد که ارزی برای عرضه به بازار آزاد داشته باشد بنابراین چون اینگونه نیست این موضوع نمیتواند صحت داشته باشد بنابراین شوک اخیر افزایش نرخ ارز را میتوان ناشی از درگیری نظامی و تشدید درگیریهای نظامی بین ایران و آمریکا عنوان کرد.
وی در این باره خاطر نشان کرد: موضوع اثرگذاری منفی محاصره اقتصادی و دریایی آمریکا بر اقتصاد و انتظارات تورمی را نباید دست کم گرفت چرا که پیشتر قابل انتظار بود که محاصره دریایی و تشدید تحریمها علیه ایران میتواند بازار ارز ایران را دچار تکانه های شدیدی کند.افقه تصریح نمود: متأسفانه اقتصاد ایران وابسته به درآمدهای نفتی است.وابستگی به فروش نفت و نیاز به دریافت خدمات و کالاها اقتصاد ایران و به تبع آن بازار ارز را درشرایط کنونی تحت فشار قرار میدهد بنابراین وقتی اقتصاد ایران به روابط خارجی گره خورده هر گونه تنش درروابط خارجی و تشدید مسائل نظامی منجر به افزایش نرخها در بازارهای مختلف میشود که بازار ارز نیز از این موضوع مستثنی نیست.
کارشناس و تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: وقتی نفت در اقتصاد ایران حکم خون در بدن اقتصاد کشور را دارد محاصره دریایی و تشدید تنشها بازارهای ایران را ملتهب میکند، لذا وقتی دریافت های ارزی یعنی منابع و ورودی ارزی به کشور کاهش مییابد یا دچار محدودیت میشود بازار ارز به هم میریزد و این نگرانی خود را در قالب تقاضای بیشتر ارز و افزایش نرخ نشان میدهد.کارشناس و تحلیلگر اقتصادی گفت: اصولا متغیرهای اقتصادی تحت تأثیر موضوعاتی مثل جنگ و تحریم قرار میگیرند و واکنش سریع و ملتهبانهای نسبت به این موارد از خود نشان میدهند از این رو التهابی که در بازار ارز با افزایش نرخ ارز شاهد هستیم محصول دستکاری نرخ ارز توسط دولت نیست، بلکه دولت نیز نمیتواند بازار ارز را مثل گذشته با عرضه ارز به صورت تصنعی مدیریت کند از این روست که تاکید دارم دولت منفعل است.
مرتضی افقه در پایان گفتوگو خاطر نشان کرد: دولت ارزی که دراختیار دارد را باید مدیریت کند درعرضه ارز دیگر جایی برای دست و دلبازی و نادیده گرفتن منافع عموم مردم وجود ندارد چرا که هر اشتباهی در این زمینه به معنای فروپاشی اقتصادی و تحمیل فشارهای مضاعف و خطرناک معیشتی به مردم و بخش تولید کشور است، ضمن اینکه اگر عوامل بیرونی مثل جنگ و سیاست خارجی کنترل شود از فضای ملتهب بازار ارز تا حدودی دور میشویم.