ایران به دلیل منابع طبیعی غنی، نیروی کار جوان و موقعیت استراتژیک، پتانسیل بالایی برای جذب سرمایهگذاری خارجی دارد، اما موانع متعددی این فرآیند را دشوار کرده است. یکی از مشکلات اصلی، قوانین و مقررات پیچیده و گاهی متناقض است که سرمایهگذاران خارجی را با ابهامات زیادی روبهرو میکند. تغییرات مکرر در قوانین اقتصادی، مانند نرخهای مالیاتی و تعرفهها، برنامهریزی بلندمدت را دشوار کرده و اعتماد سرمایهگذاران را کاهش میدهد. از سوی دیگر، نبود یک سیستم قضایی سریع و مؤثر برای حل اختلافات تجاری نیز یک مانع بزرگ به شمار میآید. تحریمهای بینالمللی بهویژه از سوی ایالات متحده، یکی از بزرگترین موانع در مسیر جذب سرمایه خارجی است. محدودیتهای بانکی و مالی ناشی از تحریمها، انتقال ارز و ارتباط با سیستمهای بانکی بینالمللی را تقریباً غیرممکن کرده است. بسیاری از شرکتهای خارجی نیز به دلیل ترس از جریمههای سنگین، از ورود به بازار ایران صرف نظر میکنند. این مسائل باعث شدهاند که ایران از بخش عمدهای از پتانسیل سرمایهگذاری خود محروم شود.
از سوی دیگر نسبت مبادله ایران، یعنی نسبت قیمت کالاهای صادراتی به قیمت کالاهای وارداتی، از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ حدود ۵۱.۵ درصد کاهش یافته و به حدود نیمی از سطح ابتدای دوره رسیده است. این افت در سالهای اخیر نیز شتاب بیشتری گرفته است؛ بهطوری که متوسط سالانه کاهش نسبت مبادله در فاصله ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ حدود 4.6درصد بوده، اما در فاصله ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ به حدود 11.5 درصد رسیده است. به این ترتیب، سرعت کاهش سالانه نسبت مبادله در دوره دوم حدود 2.5 برابر دوره نخست بوده است؛ روندی که همزمان با تشدید محدودیتهای تجاری و تحریمی و افزایش نااطمینانیهای ژئوپلیتیک رخ داده است.
اعمال تحریمهای بینالمللی در سالهای اخیر بر صنایع و بازرگانی ایران تأثیرات زیادی داشته و تجارت خارجی ایران را با چالشهای اساسی مواجه کرده است. از جمله مهمترین چالشهایی که بازرگانی بینالمللی با آن مواجه بوده است واردات و صادرات کالا است.بااینحال مسئله تحریم برای تجارت خارجی ایران موضوعی تازه محسوب نمیشود، ازاینرو، شرکتهای بازرگانی هوشمند همواره به فکر ایجاد و استفاده از راهکارهای جایگزین بودهاند؛ و با استفاده از این روشها فعالیت تجاری خود را ادامه میدهند.باید دید از چه راهکارهای جایگزین میتوان استفاده کرد تا ضمن غلبه بر موانع، امکان اقدام فعالان تجاری وجود داشته باشد. در شرایطی که کشور با تحریمهای بینالمللی از جانب اروپا و آمریکا مواجه است، نیاز است برای انجام مبادلات بازرگانی به تغییر مسیر و استفاده از مسیر تجارت با کشورهای دوست و همسایه فکر کرد.این راهکار یکی از مؤثرترین و ایمنترین راهها برای دورزدن تحریمهاست. به این منظور باید به دنبال کشورهایی بود که روابط دوستانه و مسالمتآمیزی در زمینه سیاست و اقتصاد با ایران دارند. چین بهعنوان بزرگترین شریک تجاری ایران، گزینه مناسبی برای جایگزینکردن واردات کالاهاست. زیرا چین محصولات متنوع و زیادی را تولید میکند و میتوان برای واردات کالاهای الکترونیکی و سیستمهای هوشمند و امنیتی از آن بهره برد.