اخبار صنعت: رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از آسیب به ۱۰۰ فروند هواپیما، تحریم ۲۷ ایرلاین، بازسازی زیرساخت‌های هوایی و تلاش برای بازگشت پروازهای عمان و آذربایجان خبر داد.
صنعت هوانوردی ایران در ماه‌های اخیر در شرایطی کم‌سابقه، همزمان با تحریم شرکت‌های هواپیمایی، محدودیت دسترسی به قطعات و تجهیزات، آسیب به بخشی از زیرساخت‌های راداری و فرودگاهی و توقف برخی مسیرهای بین‌المللی روبه‌رو بوده است؛ با این حال، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری می‌گوید شبکه پروازی کشور با وجود این فشارها فعال مانده و برنامه بازسازی زیرساخت‌ها، افزایش ظرفیت ناوگان و بازگرداندن مسیرهای بین‌المللی متوقف‌شده در حال پیگیری است.
ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، در نشست خبری با اصحاب رسانه، آخرین وضعیت صنعت هوانوردی کشور را تشریح کرد؛ صنعتی که به گفته او نزدیک به پنج دهه تحت تحریم قرار داشته و در جریان تحولات و درگیری‌های اخیر نیز با فشارهای مضاعف مواجه شده است.
او با اشاره به تحریم ۲۷ شرکت هواپیمایی غیرنظامی و آسیب‌های واردشده به بخشی از زیرساخت‌های صنعت هوایی گفت: با وجود این محدودیت‌ها، اجازه داده نشد شبکه هوایی کشور متوقف شود. به گفته شیرودی، بخشی از تأخیرهای پروازی ناشی از آسیب به سامانه‌های راداری، زیرساخت‌های فرودگاهی و دشواری دسترسی به قطعات است و متخصصان صنعت در حال بازسازی و بازگرداندن این زیرساخت‌ها به چرخه عملیاتی هستند.
۱۰۰ هواپیما آسیب دیدند
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات رئیس سازمان هواپیمایی کشوری به خسارت‌های واردشده به ناوگان هوایی اختصاص داشت. شیرودی اعلام کرد در جریان درگیری‌های اخیر حدود ۱۰۰ فروند هواپیما آسیب دیده‌اند، اما این آسیب‌ها به معنای زمین‌گیر شدن کامل این هواپیماها نیست. بر اساس توضیحات وی، کمتر از ۱۰ فروند هواپیما با آسیب‌های غیرقابل تعمیر مواجه شده و از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند و سایر هواپیماهای آسیب‌دیده در حال طی کردن فرآیند تعمیر و بازگشت به ناوگان هستند.
همزمان، به گفته رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، حدود سه هزار صندلی به ظرفیت ناوگان هوایی کشور افزوده شده و واردات هواپیماهای دارای ارزش عملیاتی نیز در حال انجام است.
شیرودی تأکید کرد که عملیاتی بودن هواپیما صرفاً با سن آن تعیین نمی‌شود و رعایت دستورالعمل‌های سازنده، انجام بازرسی‌های فنی و احراز صلاحیت پروازی، معیار اصلی صدور مجوز فعالیت است.
ایمنی؛ خط قرمز سازمان هواپیمایی
بحث ایمنی ناوگان و حواشی مربوط به برخی مدل‌های هواپیما، بخش دیگری از این نشست خبری بود. رئیس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد تصمیم‌گیری درباره ادامه فعالیت هواپیماها بر مبنای بررسی‌های فنی و مستندات صلاحیت پروازی انجام می‌شود و هیچ فشار رسانه‌ای یا اداری نمی‌تواند این معیار را تغییر دهد.
در همین چارچوب، شیرودی درباره ناوگان MD گفت که در حال حاضر ۵۴ فروند هواپیمای MD در کشور وجود دارد که ۴۱ فروند آن عملیاتی و دارای صلاحیت پروازی هستند.
او همچنین تأکید کرد انتخاب نوع هواپیما بر عهده شرکت‌های هواپیمایی است و سازمان هواپیمایی کشوری در جایگاه نهاد حاکمیتی، وظیفه بررسی سلامت فنی و انطباق هواپیما با استانداردهای ایمنی را بر عهده دارد.
عمان و آذربایجان در مسیر بازگشت به شبکه پروازی
در بخش دیگری از این نشست، وضعیت پروازهای خارجی و محدودیت ایجادشده برای برخی مسیرهای منطقه‌ای تشریح شد.
به گفته رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، پس از توقف پروازهای ایران به فرودگاه‌های بغداد و نجف، رایزنی‌های دیپلماتیک میان ایران و عراق در نهایت به ازسرگیری این پروازها منجر شد. اکنون عمان و جمهوری آذربایجان در فهرست مسیرهایی قرار دارند که ایران برای بازگشت آنها به شبکه پروازی در حال مذاکره و رایزنی است.
شیرودی اعلام کرد مذاکرات برای برقراری مجدد پروازها به عمان ادامه دارد و درخصوص آذربایجان نیز اعتراض رسمی ایران به سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی، ایکائو، ارائه شده است.
به گفته او، در مواردی که کشورها به‌طور رسمی دلیل توقف پروازها را اعلام نکرده‌اند، سازمان هواپیمایی کشوری با ارسال نامه رسمی خواستار ارائه مستندات شده تا امکان پیگیری موضوع در مجامع بین‌المللی فراهم شود.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین از دریافت «سیگنال‌های مثبت» برای بازگشت برخی پروازهای متوقف‌شده خبر داد و ابراز امیدواری کرد این مسیرها در آینده نزدیک دوباره برقرار شوند.
پایان فعالیت ایرلاین‌های بدون ناوگان
اما چالش صنعت هوایی تنها به تحریم و محدودیت‌های خارجی محدود نمی‌شود. سازمان هواپیمایی کشوری همزمان برنامه‌ای برای ساماندهی ساختار ایرلاین‌ها در دست اجرا دارد.
شیرودی با انتقاد از تعدد نامتناسب شرکت‌های هواپیمایی در کشور، از وجود مجموعه‌هایی تحت عنوان «شرکت‌های کاغذی» سخن گفت؛ شرکت‌هایی که مجوز اولیه دریافت کرده‌اند اما ناوگان عملیاتی متناسب با یک ایرلاین واقعی در اختیار ندارند.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، شرکت‌های هواپیمایی باید تا پایان برنامه هفتم توسعه حداقل ناوگان تعیین‌شده در مقررات را تأمین کنند و شرکت‌هایی که نتوانند این الزامات را احراز کنند، از چرخه فعالیت هوانوردی خارج خواهند شد.
هدف این سیاست، به گفته رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، کاهش تعدد شرکت‌های فاقد پشتوانه عملیاتی و حرکت صنعت به سمت شرکت‌های توانمندتر و ناوگان استاندارد است.
هزینه ارزی، عامل اصلی قیمت بلیت
قیمت بلیت هواپیما نیز از دیگر محورهای این نشست بود. رئیس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد بخش عمده هزینه‌های شرکت‌های هواپیمایی تحت تأثیر نرخ ارز و قیمت سوخت قرار دارد و این دو مؤلفه سهم بالایی در قیمت تمام‌شده صندلی پروازی دارند.
شیرودی در عین حال وجود نوسان «غیرمنطقی و فاحش» در بازار بلیت را رد کرد و بخشی از قیمت‌های بالای مشاهده‌شده را ناشی از تفاوت کلاس پروازی یا استفاده از پروازهای اتصالی دانست.
پرونده کاسپین؛ اختلاف مالی، نه زمین‌گیری فنی
درخصوص شرکت هواپیمایی کاسپین نیز رئیس سازمان هواپیمایی کشوری اختلاف مالی با یک مجموعه خدمات فرودگاهی را عامل بروز مشکل عنوان کرد.
به گفته شیرودی، دو طرف درباره مطالبات حدود سه میلیون دلار اختلاف نظر دارند و هواپیمای مورد اشاره نیز متعلق به کاسپین نیست، بلکه به صورت اجاره‌ای در اختیار این شرکت قرار دارد. وی ابراز امیدواری کرد این اختلاف از مسیر حقوقی و فنی حل‌وفصل شود.
صنعت هوایی در آزمون تاب‌آوری
مجموع اظهارات رئیس سازمان هواپیمایی کشوری نشان می‌دهد صنعت هوانوردی ایران در شرایطی چندلایه قرار گرفته است؛ از یک سو تحریم و محدودیت دسترسی به هواپیما، قطعات و خدمات بین‌المللی، و از سوی دیگر آسیب زیرساخت‌ها و ضرورت حفظ استانداردهای ایمنی، فشار مضاعفی بر شرکت‌های هواپیمایی و شبکه فرودگاهی وارد کرده است.
در چنین شرایطی، حفظ پروازها تنها به معنای روشن ماندن موتور هواپیماها نیست؛ بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده، تأمین قطعات، افزایش ظرفیت ناوگان، بازگرداندن مسیرهای بین‌المللی، ساماندهی شرکت‌های هواپیمایی و در نهایت حفظ ایمنی مسافران، مجموعه‌ای از چالش‌های به‌هم‌پیوسته‌ای است که صنعت هوایی کشور باید همزمان با آنها مواجه شود.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری در این نشست تأکید کرد که با وجود فشارهای خارجی، اولویت سازمان حفظ ایمنی و تداوم شبکه پروازی است؛ اولویتی که تحقق آن در ادامه مسیر، بیش از هر چیز به سرعت بازسازی زیرساخت‌ها، تأمین ناوگان و قطعات و نتیجه رایزنی‌ها برای احیای مسیرهای بین‌المللی وابسته خواهد بود.